Phẫu thuật thành công bệnh nhân bị bệnh hiếm gặp về khớp

• Ca ghép thận không cùng huyết thống của Bệnh viện Xanh Pôn
• Tán sỏi nội soi qua da ở Bệnh viện Xanh Pôn: An toàn, ít đau, thời gian nằm viện ngắn1
• Bệnh viện Xanh Pôn phẫu thuật nội soi không để lại sẹo mổ

Đó là ông Nguyễn Văn Đức (54 tuổi, ở phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) đã được đưa vào BVĐK Xanh Pôn ngày 24-2 trong tình trạng chân phải bị đau nhức nhối, đi lại rất khó khăn. Bệnh nhân cho biết, ông bị đau khớp gối phải từ gần 3 tháng trước. Hơn nữa 4 năm trước ông đã phải mổ thay khớp háng do bị hoại tử xương khớp háng tại Bệnh viện Việt Đức.

Theo Ths.BS Nguyễn Huy Phương (Khoa Chấn thương - Chỉnh hình, BVĐK Xanh Pôn) - người trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhân, sau khi khám và chụp cộng hưởng từ, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân có một ổ tiêu xương rất lớn nằm ở vùng lồi cầu đùi trong xương đùi phải. Bệnh nhân được chẩn đoán bị hoại tử vô mạch lồi cầu đùi ở khớp gối phải. Đây là tình trạng tiêu xương dưới sụn, dẫn đến thoái hoá nặng khớp gối, khiến bệnh nhân tàn phế nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Ths.BS Nguyễn Huy Phương cho hay, đây là bệnh lý hiếm gặp với tỷ lệ khoảng 3,4% ở bệnh nhân trên 50 tuổi và 9,4% bệnh nhân trên 60 tuổi. Đặc biệt, nếu không được bác sĩ chuyên khoa khám dễ bị nhầm lẫn với bệnh khác ở khớp gối như thoái hóa khớp, rách sụn trên khớp gối và dễ bỏ sót. Do đó, khi chẩn đoán ra bệnh thường ở giai đoạn muộn, việc điều trị rất khó khăn. Trường hợp bệnh nhân Nguyễn Văn Đức cũng phát hiện bệnh muộn, ở giai đoạn cuối nên phải phẫu thuật để thay khớp gối nhân tạo.

Sau khi các bác sĩ hội chẩn, ca mổ được tiến hành ngay trong ngày 24-2. Quá trình mổ, các bác sĩ phát hiện phần lồi cầu trong xương đùi của bệnh nhân bị khuyết rộng tới 5cm, nên đã trám xi măng xương và thay khớp gối nhân tạo. 

Ca mổ thành công sau 90 phút và chỉ 8 ngày, bệnh nhân đã hồi phục tốt, đi lại được và xuất viện sau 10 ngày điều trị. Tuy nhiên, sau khi xuất viện, bệnh nhân phải tập vật lý trị liệu 1-2 tháng mới có thể đi lại bình thường.

Trước đây, BVĐK Xanh Pôn từng mổ thành công cho một bệnh nhân trẻ tuổi hơn bị bị hoại tử vô mạch lồi cầu đùi nhưng ở giai đoạn nhẹ. Sau khi tiến hành mổ khoan giảm áp, hơn 3 năm qua bệnh nhân vẫn đi lại tốt. Nhưng theo PGS.TS Trần Trung Dũng - Phó Giám đốc BVĐK Xanh Pôn thì bệnh nhân Nguyễn Văn Đức là ca mổ đầu tiên tại BVĐK Xanh Pôn mà người bệnh vừa bị hoại tử chỏm xương đùi, khớp gối, lại từng thay khớp háng trước đó.

PGS.TS Trần Trung Dũng cho biết nguyên nhân của bệnh này chủ yếu do thiếu máu nuôi cầu đùi trong; mật độ chất khoáng giảm, nên bệnh nhân càng cao tuổi thì tỷ lệ mắc càng cao. Để có thể phát hiện sớm và điều trị kịp thời, PGS.TS Trần Trung Dũng lưu ý tới các triệu chứng đau đặc trưng của bệnh này là đau khớp gối, đau tăng khi đi lại, kể cả khi nghỉ ngơi. 

Hoại tử khớp gối do tổn thương mạch máu nuôi xương, còn gọi là nhồi máu xương, khiến xương bị tắc mạch và hoại tử. Xương bị phù làm tăng áp lực lên tế bào xương khiến người bệnh đau đớn, không đi lại được, phải khoan giảm áp, để dịch xung quanh tế bào và các tổ chức hoại tử thoát ra,.

Do đó, bác sĩ khuyến cáo, người bệnh trên 40 tuổi nếu đau khớp gối tăng về đêm và sáng, đau khi đứng và đặc biệt là khi đi lên xuống cầu thang, cần phải khám bác sĩ chuyên khoa khớp để điều trị kịp thời. Nếu phát hiện ở giai đoạn sớm sẽ không phải phẫu thuật lớn mà vẫn giữ được khớp của bệnh nhân, còn phát hiện muộn thì phải thay khớp nhân tạo.

Theo kinh nghiệm điều trị thực tế, PGS. TS Trần Trung Dũng cho rằng, bệnh này thường gặp ở nam giới trong độ tuổi trung niên. Bệnh lý hoại tử xương khớp háng phổ biến hơn là bệnh hoại tử khớp gối. Với bệnh hoại tử xương khớp háng, chụp X quang thường quy không phát hiện được giai đoạn sớm của bệnh mà phải chụp cộng hưởng từ.

Với những kỹ thuật hiện đại được ứng dụng, BVĐK Xanh Pôn cũng vừa thay khớp gối thành công cho một bệnh nhân 107 tuổi và một bệnh nhân bị thoái hóa cả 2 khớp gối nhiều năm, không thể đi lại được. Hai khớp gối của một bệnh nhân được thay trong vòng một tuần và bệnh nhân đã đi lại bình thường.

Các bác sĩ lưu ý, hiện vẫn có nhiều người không biết bệnh khớp gối có thể phẫu thuật để giảm đau, thậm chí đi lại bình thường trong khi không điều trị sẽ bị cứng khớp, đau khớp và có thể tàn phế. Chi phí cho ca thay khớp gối ở BVĐK Xanh Pôn chỉ khoảng 50 triệu và được BHYT chi trả.