Lần đầu tiên Việt Nam cấy hạt phóng xạ điều trị ung thư thành công

Việc ứng dụng thành công phương pháp cấy hạt phóng xạ ung thư tuyến tiền liệt đặc biệt có ý nghĩa với Việt Nam khi tỷ lệ mắc ung thư tuyến tiền liệt ngày càng tăng với tỷ lệ tử vong cũng rất cao. Mỗi năm có khoảng 1275  ca mới mắc, nhưng có tới 872 ca tử vong. Tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới là 3,4/100.000 dân, tỷ lệ chế là 2,4/100.000 dân. Ung thư tuyến tiền liệt là khối u ác, thường di căn sang các bộ phận khác của cơ thể, đặc biệt là vào xương và các hạch bạch huyết và có thể gây đau đớn, khó khăn trong việc đi tiểu, quan hệ tình dục, hoặc rối loạn chức năng cương dương… Đặc biệt, phương pháp này không chỉ kiểm soát được bệnh, mà còn đảm bảo chức năng sinh lý cho đàn ông, là điều mà các phương pháp điều trị thông thường khó đảm bảo.

GS. TS Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Y học Hạt nhân và Ung bướu, cho biết: “ Với những bệnh nhân phát hiện ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn sớm và khu trú, thì cấy hạt phóng xạ là một phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả, tăng thời gian sống thêm, tăng chất lượng cuộc sống. Kỹ thuật này đã được ứng dụng thường quy tại Hoa Kỳ và một số nước châu Âu, châu Á mang lại hiệu quả điều trị cao. Tỷ lệ sống thêm không mắc bệnh đạt 97%. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ điều trị hiệu quả với người phát hiện sớm, do đó, việc tầm soát để phát hiện sớm là rất quan trọng.

Ở Việt Nam, dù tỷ lệ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt khá cao, điều trị còn nhiều khó khăn, song đến nay chưa có cơ sở y tế nào triển khai áp dụng kỹ thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt bằng phương pháp cấy hạt phóng xạ. Đây là một kỹ thuật hiện đại trong điều trị ung thư, tuy nhiên, để triển khai được kỹ thuật rất phức tạp này, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa sâu như, chuyên khoa: ung bướu, y học hạt nhân, chẩn đoán hình ảnh, thận – tiết niệu, ngoại tiết niệu, gây mê hồi sức… Phải có thiết bị cấy hạt phóng xạ, hệ thống máy siêu âm mô phỏng với phần mềm lập kế hoạch xạ trị chuyên dụng… Hiện chỉ duy nhất Bệnh viện Bạch Mai đu điều kiện triển khai thành công kỹ thuật này.

Cấy hạt phóng xạ điều trị ung thư tuyến tiền liệt là phương pháp xạ trị đưa các hạt phóng xạ I-125 kích thước nhỏ 4,5x0,8 mm, phát tia gamma năng lượng thấp (35 keV), vào trong tổ chức khối u, có tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư tại chỗ mà không hoặc ảnh hưởng rất ít tới mô lành xung quanh. Ưu điểm nổi bật của kỹ thuật này là tạo ra liều hấp thụ bức xạ cao tại khối u, trong khi cơ quan và tế bào lành chỉ phải chịu liều bức xạ rất thấp. Các hạt phóng xạ có thể để lại các hạt phóng xạ trong lòng tuyến tiền liệt mà không cần lấy ra sau khi cấy hạt phóng xạ vào. Với thời gian chiếu xạ tại mô bệnh kéo dài khoảng 6 tháng là vừa đủ cho  việc điều trị. Thay vì phải điều trị từ 6-8 tuần như các phương pháp xạ trị chiếu ngoài, thì những bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt chỉ cần điều trị 1 lần, và sinh hoạt bình thường sau 1-2 ngày nghỉ ngơi.

PGS.TS. Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Kỹ thuật cấy hạt phóng xạ vào khối u để điều trị một số bệnh ung thư, như ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú, ung thư gan ... là sự cải tiến của xạ trị áp sát kết hợp với xạ trị chiếu trong đã được nhiều nước trên thế giới nghiên cứu áp dụng và đem lại nhiều lợi ích to lớn cho bệnh nhân. Hiện nay tại các nước phát triển như Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản ... đã áp dụng rộng rãi phương pháp điều trị này. Một số nước trong khu vực như Thái lan, Singapore, Trung Quốc cũng đã bước đầu phổ biến và áp dụng. 

Hiện, Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu của Bệnh viện Bạch Mai là cơ sở đầu tiên tại Việt Nam đã triển khai thành công kỹ thuật cấy hạt phóng xạ điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Điều này có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh không phải ra nước ngoài, mà vẫn được điều trị có chất lượng, lại tiết kiệm chi phí đi lại, sinh hoạt. Đặc biệt, phương pháp này mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt.