Đấu thầu tập trung giúp mua thuốc điều trị HIV rẻ hơn 5-17%
- 70% người nhiễm HIV có nhu cầu được tiếp cận thuốc ARV vào năm 2015
- Thí điểm phương pháp xác định nhiễm mới HIV ở 6 địa phương
- Tháo gỡ khó khăn trong chuyển đổi nguồn lực điều trị HIV/AIDS sang quỹ BHYT
- Cả nước có 312 cơ sở điều trị HIV/AIDS được đặt tại các tuyến
- 88.624 bệnh nhân đang điều trị HIV/AIDS bằng thuốc kháng virus
- Cần hơn 1.000 tỷ đồng cho điều trị HIV vào năm 2020
Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), từ năm 2015 trở về trước, nguồn thuốc ARV cấp cho bệnh nhân HIV/AIDS của Việt Nam hầu hết là từ viện trợ của các tổ chức quốc tế, như Chương trình viện trợ khẩn cấp của tổng thống Hoa Kỳ (PEPFAR), Quỹ Toàn cầu phòng, chống AIDS, Lao và Sốt rét và một phần từ Quỹ Bill Clinton.
Tuy nhiên, từ năm 2015 khi nguồn thuốc viện trợ bị cắt giảm dần, để đảm bảo nguồn thuốc ARV tiếp tục cấp cho bệnh nhân AIDS, Chính phủ đã giao Bộ Y tế mua sắm một phần thuốc ARV từ nguồn ngân sách trong nước để bù đắp khoản thuốc bị cắt giảm. Với sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, việc mua thuốc của Cục Phòng, chống HIV/AIDS được đấu thầu trên nguyên tắc lựa chọn mua các thuốc ARV đạt tiêu chuẩn của WHO, chất lượng tương đương thuốc viện trợ.
| Giá thuốc ARV rẻ, nhiều người nhiễm HIV được tiếp cận |
Năm 2016, lần đầu tiên đấu thầu thuốc ARV, Cục Phòng, chống HIV/AIDS đã mua 6.410.940 viên thuốc 3 trong 1 là Lamivudine + Tenofovỉ + Efaviren với giá trúng thầu là 7.299đ/viên (đã gồm VAT) (tương đương 0,3095 USD/viên tính theo tỷ giá tại thời điểm đấu thầu).
So sánh giá đấu thầu cùng loại thuốc trên với giá mua tập trung của Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS lao và sốt rét thì giá thuốc Việt Nam mua rẻ hơn 16,6% (giá của Quỹ Toàn cầu mua là 0,3681 USD/viên). Nếu so sánh với giá thuốc do PEPFAR mua cấp về thì giá thuốc Việt Nam mua rẻ hơn 17,8% (giá của PEPFAR mua là 0,3728 USD/viên thuốc.
Việc này đã được Đại sứ quán Hoa Kỳ, Chương trình PEPFAR và Chương trình phối hợp của Liên hợp quốc về HIV/AIDS (UNAIDS) trong khi làm việc với Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã ca ngợi việc Việt Nam chủ động mua sắm được thuốc ARV với giá rẻ hơn giá đấu thầu toàn cầu của các dự án tài trợ.
Đợt mua sắm năm 2017, Việt Nam tiếp tục đấu thầu mua sắm 3.079.080 viên thuốc 3 trong 1 là: Lamivudine +Tenofovỉ + Efaviren với giá trúng thầu là tương đương 0,268 USD/viên tính theo tỷ giá tại thời điểm đấu thầu. So sánh giá trên với giá thuốc cùng loại của PEPFAR thuốc Việt Nam mua rẻ hơn 3,63 % và rẻ hơn thuốc Quỹ Toàn cầu mua 1,33%.
Như vậy giá thuốc ARV năm 2017 tiếp tục hạ hơn 15% so với giá mua năm 2016. Việc mua sắm thành công thuốc ARV là một bước tiến quan trọng để chúng ta chủ động cung ứng thuốc ARV thay thế nguồn viện trợ quốc tế, đảm bảo tính bền vững của chương trình phòng, chống HIV/AIDS.
Tiến sỹ Kato Masaya – chuyên gia của WHO tại Việt Nam cho biết, theo đánh giá của WHO, Việt Nam là điểm sáng trong khu vực về điều trị bằng thuốc ARV, đặc biệt là việc tiên phong trong thực hiện các khuyến cáo của WHO về phác đồ điều trị và tiếp cận phổ cập để người nhiễm HIV dễ dàng tiếp cận thuốc ARV.
Nếu như năm 2005 chỉ mới có 5.000 bệnh nhân được điều trị ARV thì đến tháng 6-2017 Việt Nam đã có 113.000 bệnh nhân được điều trị ARV. Với số người được tiếp cận với ARV tăng nhanh, theo các chuyên gia quốc tế, hiệu quả điều trị tại Việt Nam trong 10 năm qua đã giúp khoảng 150.000 người nhiễm HIV thoát khỏi tử vong và dự phòng cho 450.000 người không nhiễm HIV.