Hai ca "ghép thận chéo" lần đầu tiên được thực hiện thành công ngoạn mục
Ngày 7-2, Bệnh viện (BV) Chợ Rẫy đã cho biết, hai bệnh nhân là chị L.T.A.H (31 tuổi, ngụ tại Kiên Giang) và chị V.T.H( 32 tuổi, ngụ tại tỉnh Đak Nông), là 2 trường hợp đầu tiên của Việt Nam được thực hiện ghép thận trên người sống từ phương pháp "ghép thận đổi chéo" giữa người cho và nhận. Cụ thể : Chị L.T.A.H được bà N.T.H( 58 tuổi, mẹ của chị V.T.H) hiến tặng thận) và chị V.T.H, được ông T.N.X( 51 tuổi) là cha dượng của chị L.T.A.H hiến thận.
Trưa cùng ngày, hai bệnh nhân trên đã đồng ý tiếp xúc với giới Báo chí TP Hồ Chí Minh ngay sau buổi thông tin của BV Chợ Rẫy. Cả hai xuất hiện trong tâm trạng vô cùng phấn khởi, da dẻ hồng hào, khoẻ mạnh sau gần 1 tháng được ghép thận. Điều đặc biệt, từ việc ghép "đổi chéo" giữa người cho và người nhận này mà họ trở nên thân thiết như chị em ruột.
| Cuộc ghép thận đổi chéo thực hiện theo nguyên tắc: Ê kíp lấy thận và ghép thận phải được thực hiện cùng lúc tại 2 phòng mổ. |
| Hai bệnh nhân sau cuộc ghép thận đặc biệt đã trở thành chị em thân thiết một nhà. |
| Hai cặp "ghép đổi chéo" giữa người cho và người nhận. |
Chị L.T.A.H cũng chia sẻ mà lòng rưng rưng xúc động: " Trong cơ thể của bản thân mỗi chúng em giờ đang mang chính một phần cơ thể là trái thận của bố, mẹ người chị, người bạn mình đã hiến tặng, em chỉ biết nói lời cảm ơn cuộc đời đã cho chúng em cơ hội may mắn, cảm ơn các bậc cha mẹ của 2 gia đình và cảm ơn tất cả các bác sĩ khoa Ngoại Tiết niệu BV Chợ Rẫy đã nỗ lực hết sức, nối dài thêm cuộc sống cho chúng em!".
Phân tích về 2 trường hợp bệnh nhân trên, PGS-TS.BS Thái Minh Sâm-Trưởng Khoa Ngoại Tiết niệu-BV Chợ Rẫy cho biết, cả 2 bệnh nhân trên đều được người thân hiến tặng thận, nhưng qua xét nghiệm, họ đều có kháng thể chống lại người cho nên nguy cơ thải ghép rất cao. Để giảm nguy cơ này thì việc hoán đổi người cho thận là một phương pháp hiện nay được nhiều Trung tâm ghép trên Thế giới đã lựa chọn và thành công".
Được biết, chị L.T.A.H bị suy thận mạn giai đoạn cuối và phải chạy thận nhân tạo hơn 1 năm nay tại Chợ Rẫy, chị V.T.H cũng có chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn cuối nhưng phải chạy thận gần 3 năm nay. Chị L.T.A.H được người cha dượng là ông T.N.X( 51 tuổi) hiến thận, chị V.T.H được bà N.T.H( 58 tuổi) là mẹ ruột đồng ý hiến thận cho con. Tuy nhiên do 2 cặp cho-nhận này không thể thực hiện được vì có kháng thể chống lại kháng nguyên của người cho, nếu ghép thì nguy cơ thải ghép là rất cao. Do đó, 2 cặp này đã được thông qua Hội đồng Khoa học của BV Chợ Rẫy họp ngày 29/12/2016 và thống nhất lựa chọn phương pháp đổi chéo cặp ghép, tức: lấy thận của người cho(cặp 1) để ghép cho người nhận( cặp 2) và ngược lại. Hai cặp cho-nhận đã được giải thích và đồng ý theo phương án trên. Cuộc ghép đã được thực hiện vào ngày 11-1-2017. Cả 2 cuộc mổ: lấy thận và ghép thận đã diễn ra tốt đẹp và thành công. Như vậy, đây là 2 ca ghép thận trao đổi chéo đầu tiên được thực hiện tại BV Chợ Rẫy nói riêng cũng như trên cả nước nói chung.
PGS-TS.BS Thái Minh Sâm cũng cho biết, qua thành công của 2 cặp ghép này, BV Chợ Rẫy sẽ tiếp tục mở rộng việc thực hiện việc ghép thận chéo nhằm đem tới nhiều cơ hội cứu sống cho bệnh nhân mắc bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối có chỉ định ghép thận.
Cho tới nay, tính từ ca ghép thận đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam( năm 1992) cho tới thời điểm hiện tại, tại BV Chợ Rẫy đã thực hiện được 560 ca ghép thận. Trong đó chủ yếu là từ người cho sống và người cùng huyết thống. Đây là những ca đầu tiên từ người cho không cùng huyết thống. Tuy nhiên, cái khó nhất theo TS Thái Minh Sâm, vẫn là nguồn tạng hiến. Có hàng ngàn người bệnh có chỉ định ghép thận, ghép gan, bị suy tuỷ, hay phải ghép tim...nhưng không có nguồn tạng hiến để ghép. Dù trong Y khoa, đến nay, đã ứng dụng nhiều biện pháp mở rộng để lấy được nguồn tạng hiến. Đầu tiên là từ người cho sống, sau đó mở rộng hơn là từ người cho chết não, gần đây là từ người ngưng tim. ( Tháng 4/2015, Chợ Rẫy đã thực hiện thành công với 2 ca được ghép thận từ người cho ngưng tim).
BS Sâm cũng cho biết, việc ghép tạng, cụ thể là ghép thận, để mở rộng nguồn người cho đã được giới khoa học đưa ra nhiều hướng. Trên thực tế, các nhà khoa học Thế giới cũng đã phát hiện ra rằng, người cho tạng không nhất thiết cứ phải là trẻ tuổi, người lớn tuổi nhưng sức khoẻ tốt, chức năng tạng tốt thì vẫn cho được. Trước đây, người cho thận thường ấn định là từ 55 tuổi trở lại, nhưng nay thực tế chứng minh, người trên 60 tuổi cho thận cũng không ảnh hưởng tới chất lượng cuộc ghép. Đơn cử như tại Nhật, vừa qua đã thực hiện thành công 1 ca là người mẹ 78 tuổi hiến tặng thận cho con trai.
Ngoài ra, mô hình ghép thận đổi chéo giữa các cặp trong việc cho-nhận, Thế giới đã thực hiện từ những năm 90-91 và cho tới nay, tại Hàn Quốc và tại Mỹ đã tiến hành được hàng ngàn ca/năm. Tại Châu Á hiện có Nhật Bản và Hàn Quốc đã thực hiện phổ biến những ca ghép thận đổi chéo. Trong đó, lý do chính là giữa người cho-nhận không cùng nhóm máu. Hoặc, do vấn đề miễn dịch, có sự phản ứng chéo "dương tính" giữa người cho-nhận. Lý do nữa phải đổi chéo giữa các cặp ghép là do bệnh nhân có kháng thể chống lại kháng nguyên người cho tạng.
Được biết, sau cuộc ghép thận ở cả 2 cặp ghép đổi chéo đầu tiên trên, đều cho kết quả hết sức ngoạn mục. Chức năng thận của cả 2 bệnh nhân đều trở lại bình thường ngay sau 2 ngày thực hiện ghép. Với mỗi ngày có khoảng 5 lít nước tiểu/1 bệnh nhân/ngày. Và 2 bệnh nhân đều được xuất viện 1 tuần sau ghép. Tới ngày 7-2, sau 27 ngày sau cuộc ghép, hai bệnh nhân đã hoàn toàn khoẻ khoắn.