Người dân bất an về vệ sinh an toàn thực phẩm
Vụ ngộ độc thực phẩm liên quan đến sản phẩm pate Minh Chay (của Công ty trách nhiệm hữu hạn Hai thành viên Lối sống mới) như là cái “mụn nhọt” đợi ngày “vỡ”. Đến nay, có rất nhiều trường hợp ngộ độc sau khi sử dụng pate Minh Chay, số lượng ngày càng tăng.
Riêng tại TP Hồ Chí Minh đã có 10 người là nạn nhân phải nhập viện điều trị sau khi ăn pate Minh Chay, gồm 7 người tại Bệnh viện Chợ Rẫy, 2 người tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và 1 người tại Bệnh viện Nhân dân 115.
| Một trường hợp nguy kịch do ăn pate Minh Chay |
Mới đây, bác sỹ Lê Quốc Hùng, Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới - Bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh cho biết bệnh viện đang điều trị cho một trường hợp thứ 7 mà bệnh viện tiếp nhận có liên quan đến sản phẩm pate Minh Chay.
Bệnh nhân này đã được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy hơn một tháng trước với chẩn đoán nhược cơ, yếu liệt toàn thân, sau đó người nhà cho biết bệnh nhân đã sử dụng pate Minh Chay trước đó. Các bác sĩ xác định bệnh nhân này cũng bị ngộ độc Botulinum do ăn pate Minh Chay.
Theo bác sỹ Lê Quốc Hùng, trong 7 bệnh nhân ngộ độc Botulinum mà Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp nhận điều trị đến thời điểm này chưa có bệnh nhân nào cai được máy thở và việc hồi phục khá khó khăn. Cùng với việc khó hồi phục sức cơ, việc thở máy kéo dài khiến các bệnh nhân sẽ phải đối diện nhiều nguy cơ biến chứng như tổn thương phổi, tràn khí màng phổi, xẹp phổi, ảnh hưởng tim mạch, tiêu hóa…
Bác sĩ Nguyễn Văn Hảo, Trưởng khoa hồi sức tích cực - Bệnh viện Bệnh nhiệt đới cho biết botulinum là độc tố nguy hiểm có thể gây chết người, tỷ lể tử vong khoảng 20%. Khi độc tố đã lưu hành trong máu rồi, ảnh hưởng tới các tổ chức thần kinh rồi thì chỉ chờ cho tế bào thần kinh tái tạo, tái sinh ra một tế bào thần kinh mới thì lúc đó chờ thời gian khoảng từ 2 tháng, có những ca 100 ngày sau mới có thể hồi phục.
Người bệnh bị liệt cơ, thở máy kéo dài và nằm một chỗ lâu thì liên quan đến nhiều biến chứng như nhiễm trùng bội nhiễm,… chi phí điều trị một ca như vậy rất cao.
Những thức ăn đồ hộp hoặc trong bọc, trong quá trình đóng hộp đóng gói không được vô trùng làm nhiễm từ bào tử trong môi trường yếm khí làm nảy mầm thành con vi trùng rồi con vi trùng mới sản xuất ra độc tố. Khi người sử dụng sản phẩm có vi trùng này thì bị nhiễm độc. Bác sĩ cũng cho biết, trẻ sơ sinh mà cho ăn mật ong cũng dễ bị nhiễm độc tố nguy hiểm.
Ban Quản lý an toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh cho biết đã ghi nhận 1.920 khách mua sản phẩm Minh Chay. Nhưng hiện Ban chỉ liên hệ được với 1.107 người và thu hồi được 274 hộp sản phẩm pate Minh Chay. Những người liên hệ không được do đổi số điện thoại hoặc mượn số để đặt mua…
Ban Quản lý An toàn thực phẩm đang tiếp tục liên hệ cũng như rà soát, thu hồi các sản phẩm trên địa bàn.
| Một số sản phẩm của Minh Chay được Ban Quản lý ATTP TP Hồ Chí Minh thu hồi |
Bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng Ban quản lý ATTP TP Hồ Chí Minh cho biết, sản phẩm pate Minh Chay có giá “không hề rẻ” khoảng 200 ngàn đồng, nếu so với những đồ chay thông thường, thì đây là sản phẩm đắt tiền. Vụ việc này cực kỳ nguy hiểm nhưng chưa biết cụ thể bao nhiêu người đã sử dụng sản phẩm của Minh Chay. Bệnh này làm liệt hai cơ hô hấp - liệt phổi là rất nguy hiểm, người bệnh phải thở máy sẽ dẫn đến rất nhiều biến chứng, nhất là những người lớn tuổi có nhiều bệnh nền.
“Đối với thực phẩm đóng gói sẵn, chúng tôi luôn tập trung để kiểm tra. Bởi vì khi làm những sản phẩm này có nguy cơ sử dụng hoá chất phụ gia, được phép hay không được phép thì cũng phải xác minh. Cho nên chúng tôi luôn ưu tiên trong việc kiểm tra, đánh giá nguy cơ về vệ sinh an toàn thực phẩm”, bà Lan cho biết.
Chị Nguyễn Tuyết M. (ở quận 12) cho biết: “Mình cũng mua thử 1 lần, nói chung là giá rất đắt, 1 hộp muối vừng bát bảo mà 250k được hơn 1 lạng và chất lượng không đúng như quảng cáo. Mình tự nhủ không bao giờ sử dụng của hiệu này nữa, nay lại thấy bị ngộ độc, đúng là làm ăn không chân thật!”.
Trong môi tự nhiên luôn có bào tử, nhưng khi bị nhiễm vào trong nguyên liệu hay trong công đoạn nào đó của quá trình sản xuất thực phẩm đóng hộp kín, bị yếm khí, không có ôxi, ít ôxi, sẽ là môi trường thuận lợi để vi khuẩn botulinum phát triển. “Với khí hậu nhiệt đới của nước ta, mầm bệnh ở khắp nơi, nên nguyên tắc sử dụng an toàn cho cả thực phẩm tươi sống và thực phẩm đóng hộp là ăn chín, uống sôi. Nếu thực phẩm được đun sôi trước khi sử dụng ít nhất từ 85 độ C trở lên trong 30 phút thì không những vi khuẩn botulinum này mà cả các loại vi khuẩn khác sẽ bị diệt”, bà Lan cho biết.
Theo quy định, tất cả các thực phẩm đóng gói sẵn, doanh nghiệp phải làm thủ tục tự công bố chất lượng... Trước đây, doanh nghiệp phải gửi hồ sơ đến cơ quan quản lý nhà nước xem xét cấp phép.
Hiện nay, tại các tỉnh, thành chưa thành lập Ban quản lý ATTP, liên quan đến ngành hàng nào, doanh nghiệp đăng ký cho các cơ quản lý ngành hàng đó. Còn tại TP Hồ Chí Minh, việc đăng ký an toàn thực phẩm, doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký tại một mối là Ban quản lý ATTP thành phố, sau đó cơ quan chức năng sẽ tổ chức hậu kiểm là thanh tra. Nếu doanh nghiệp không đăng ký chất lượng sản phẩm hoặc đăng ký nhưng chất lượng không đúng sẽ bị phạt rất nặng.
Việc để doanh nghiệp tự công bố sẽ bớt phiền hà cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, dù hình thức nào nhưng không làm tốt hậu kiểm thì tất cả đều không có giá trị. Bởi vì doanh nghiệp muốn khai cái gì chả được, mà có thẩm xét hồ sơ nhưng trên thực tế họ sản xuất như thế nào cũng vẫn phải thanh tra mới biết. Nên vấn đề mấu chốt là phải tăng cường hậu kiểm, thanh tra.
Bà Lan cho biết, tại TP Hồ Chí Minh số lượng loại thực phẩm đóng gói rất nhiều, trách nhiệm của doanh nghiệp cho phép tự công bố thì phải tự chịu trách nhiệm với những gì đã tự công bố. Cơ quan chức năng có thể kiểm tra bất cứ lúc nào mà không thông báo trước.
“Theo quy định, tất cả các hồ sơ đăng ký phải được hậu kiểm trong năm, nhưng tại TP Hồ Chí Minh cả trăm ngàn sản phẩm. Mặc Ban quản lý an toàn thực phẩm có số nhân sự đông nhất nước, nhưng trong chừng mực nào đó vẫn chưa đáp ứng được, chúng tôi cũng đang phải nỗ lực rất nhiều”, bà Lan nói.
Theo Bà Lan, những cơn nôn mửa, tiêu chảy… xảy ra cấp kỳ sau một bữa ăn của tập thể thường xay ra ở bếp ăn công nhân, nhà hàng… thì đó chỉ là phần nổi của tảng băng, để cho thấy quá trình bảo quản bị lấy nhiễm vi sinh vật.
“Nhưng cái mà chúng tôi lo ngại là những hoá chất độc hại, phụ da, phẩm màu… không được phép sử dụng nó tích tụ lại thì sau này một vài năm, một vài chục năm nó sẽ thể hiện ở sức khoẻ cộng đồng chung của chúng ta, nó bào mòn sức khoẻ của người Việt Nam, nhưng những cái này lại không cân đong đo đếm được. Và kết quả chúng ta làm ngày hôm nay có tốt hay không, mấy chục năm sau mới đánh giá được”, bà Lan chia sẻ.