Phát miễn phí bao cao su và bơm kim tiêm để hạn chế lây truyền HIV

• Hủy kế hoạch phát bao cao su cho học sinh
• Phát động Chiến dịch 100% bao cao su nhằm giảm lây nhiễm HIV/AIDS
• Nhật Bản viện trợ thêm gần 2 triệu USD cho Việt Nam

Tại cuộc họp ngày 18-9 ở TP Cần Thơ, ông Nguyễn Danh Lam-Phó Giám đốc Trung tâm phòng chống HIV/AIDS TP Cần Thơ, cho biết: Đến đầu tháng 9-2017, TP Cần Thơ đã có tổn số 5.887 người bị nhiễm HIV, trong đó tử vong 2.334 người, số người nhiễm HIV còn sống là 3.553 người. Trong số này hiện có 2.998 trường hợp quản lý, đang được điều trị thuốc ARV. 

Dịch HIV/AIDS tại Cần Thơ vẫn trong giai đoạn dịch tập trung, tổng số nhiễm HIV/AIDS phát hiện hàng năm giảm, nhưng lại gia tăng ở nhóm người trẻ tuổi. Lây truyền qua đường tình dục vẫn là xu hướng lây truyền dịch HIV chính tại Cần Thơ. 

Đặc biệt, tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm MSM đang gia tăng rất nhanh, diễn biến rất phức tạp và ngày càng được ghi nhận rõ hơn. Cảnh báo nguy cơ gia tăng lây nhiễm HIV trong nhóm MSM, là nhóm bắc cầu làm lây truyền HIV trong cộng đồng một cách đáng báo động. Các số chỉ số về hành vi tiêm chích an toàn và tình dục an toàn đều giảm có thể dẫn đến nguy cơ lây nhiễm HIV cao, điều này cho thấy tiềm ẩn nguy cơ dịch HIV gia tăng trở lại.

Nếu những người bị nhiễm HIV/AIDS không được tiếp tục điều trị, những nỗ lực ngăn chặn dịch bao năm qua sẽ thành công cốc. Bởi dịch bệnh này sẽ tiếp tục lây lan và đe doạ sự sống của nhiều người. Vì thế, điều đang khiến Bộ Y tế đặc biệt quan tâm là làm sao để những người mắc HIV được tiếp tục điều trị. 

Một nguồn lực bền vững cho vấn đề này là bảo hiểm y tế (BHYT). Nhưng nhiều người bệnh không mua, hoặc không thể mua BHYT do hoàn cảnh khó khăn chính là rào cản cho nỗ lực phòng chống HIV. 

Ông Võ Văn Mười và Phan Phi Hổ - 2 nhân viên tiếp cận cộng đồng chuyên đi phát BKT và bao cao su miễn phí cho những người có nguy cơ.

Nhằm chủ động ngăn chặn dịch HIV có thể bùng nổ trên địa bàn, chính quyền TP Cần Thơ  đã chủ động đưa ra chính sách kịp thời là cấp kinh phí hỗ trợ mua thẻ BHYT cho tất cả những người bị nhiễm HIV có hộ khẩu ở Cần Thơ. Vì thế hiện đã có 93% số người nhiễm HIV/AIDS ở đây có thẻ BHYT. Chỉ còn 7% chưa có thẻ BHYT là do họ không có bất cứ giấy tờ tùy thân nào nên không thể mua được thẻ BHYT. 

Mối lo lớn nhất của ngành y tế khi chuyển số người nhiễm HIV sang điều trị theo thẻ BHYT là thông tin của họ khai không chính xác, vì họ ngại bị lộ thân phận, khi hiện ở một số bệnh viện có tới 90% người bệnh HIV khai thông tin giả. 

Tuy nhiên, từ 2016, Trung tâm phòng chống HIV/AIDS TP Cần Thơ đã rà soát thông tin của những người nhiễm, chỉ khi có chứng minh thư mới được công bố kết quả xét nghiệm bằng văn bản – co sở để được điều trị ARV miễn phí – nên việc chuyển đổi sang điều trị ARV bằng thẻ BHYT ở Cần Thơ không còn là vấn đề lớn như nhiều nơi khác.

Tuy nhiên, trước tình hình số người mắc HIV vẫn gia tăng và tập trung ở những người quan hệ tình dục nam, Trung tâm phòng chống HIV/AIDS TP Cần Thơ đang phải tăng cường các biện pháp để ngăn chặn dịch HIV/AIDS lây lan. Một trong các hoạt động là đặt bao cao su miễn phí trong nhà nghỉ, nhà trọ, khách sạn được tăng cường, nên hiện đã có 98% cơ sở làm tốt việc này. 

Mạng lưới nhân viên tiếp cận cộng đồng và cộng tác viên phòng, chống HIV/AIDS tại phường, xã cũng làm tốt việc phân phát bao cao su miễn phí cho các đối tượng nguy cơ cao như phụ nữ mại dâm đường phố, người tiêm chích ma túy, người nhiễm HIV và bạn tình của họ. 

Bên cạnh đó, Trung tâm phòng chống HIV/AIDS TP Cần Thơ còn triển khai chương trình bơm kim tiêm (BKT) miễn phí cho người nghiện chích. 100% quận, huyện đã tổ chức phân phát BKT sạch thông qua 52 điểm cấp BKT cố định, 21 nhân viên tiếp cận cộng đồng nhóm nghiện chích ma túy, các phòng tư vấn xét nghiệm HIV và các cộng tác viên tại phường, xã. Hàng trăm ngàn BKT sạch được cấp phát miễn phí và thu gom hàng trăm ngàn BKT bẩn đã qua sử dụng của người nghiện chích ma túy.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Võ Văn Mười, một nhân viên tiếp cận cộng đồng của Trung tâm phòng chống HIV/AIDS quận Ninh Kiều –TP Cần Thơ cho biết: Hàng tháng ông nhận từ Trung tâm phòng chống HIV/AIDS quận Ninh Kiều khoảng 1.000 BKT rồ mang đến bỏ vào các thùng đặt cố định ở các điểm nóng về nghiện chích ma túy, để những người nghiện sử dụng, hạn chế dùng chung BKT làm lây lan HIV. 

Ông Võ Văn Mười mang BKT đi bỏ ở điểm cố định cho người nghiện ma túy sử dụng (ảnh chụp chiều 18-9).

Ngoài ra ông còn nhận khoảng 300.000 bao cao su để phát cho những người phụ nữ hành nghề mại dâm có nghiện chích ma túy để phòng HIV cho khách.

“Tiếp cận nhóm người nghiện chích không khó nhưng hiện nay tiếp cận số người đập đá mới khó vì họ thường vào các khách sạn và không cho gặp” - ông Võ Văn Mười cho biết. 

Còn nhiều khó khăn trong việc ngăn chặn dịch HIV/AIDS bùng phát trở lại ở Cần Thơ, nhất là khi các tổ chức quốc tế sẽ rút khỏi việc tài trợ cho Việt Nam, nhưng nếu có sự quan tâm của chính quyền địa phương, sự nỗ lực và sáng tạo của từng thành viên làm công tác phòng chống HIV/AIDS, thì mọi khó khăn sẽ vượt qua để mang lại không chỉ tương lai cho những người bệnh, mà còn là an ninh xã hội cho những người dân ở TP miền Tây này. 

Quận Ninh Kiều là địa bàn có tỷ lệ nhiễm HIV trên cao nhấtở TP Cần Thơ (543), tiếp đến là quận Cái Răng (362) và quận Thốt Nốt (327). Trong 8 tháng đầu năm 2017, số người nhiễm HIV phát hiện mới là 134 người (giảm 37 người so với cùng kỳ 2016), số chuyển sang AIDS 61 người (giảm 88 người so với cùng kỳ 2016) và số tử vong là 24người (giảm 07 người so với cùng kỳ 2016).