Bệnh sởi đang lây lan nhanh, Bộ Y tế khuyến cáo phòng bệnh
Theo Bộ Y tế, bệnh sởi lây lan nhanh nhất trong số các bệnh truyền nhiễm. Từ đầu năm đến nay, cả nước có hơn 40 nghìn ca nghi mắc sởi, 5 ca tử vong có liên quan đến bệnh sởi. Tại Cao Bằng, một cháu bé 2 tuổi tử vong nghi do sởi.
Theo Bộ Y tế, bệnh sởi lây qua không khí khi người bị nhiễm bệnh ho, hoặc hắt hơi và chỉ có thể cắt đứt sự lây truyền khi miễn dịch cộng đồng đạt ít nhất 95%.
Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt, viêm não, có thể dẫn đến tử vong. Bệnh sởi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tiêm vaccine là biện pháp hữu hiệu để phòng bệnh.
Để phòng chống bệnh sởi, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động đưa trẻ từ 9 tháng đến 2 tuổi chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ 2 mũi vaccine phòng bệnh sởi đi tiêm đầy đủ, đúng lịch và các nhóm tuổi khác (6-9 tháng, 1-10 tuổi) tham gia chiến dịch tiêm vaccine phòng, chống bệnh sởi theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Không cho trẻ đến gần, tiếp xúc với các trẻ nghi mắc bệnh sởi; đeo khẩu trang nơi đông người, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng khi chăm sóc trẻ.
Giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng, mắt và răng miệng cho trẻ hàng ngày; đảm bảo dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể cho trẻ.
Nhà trẻ, mẫu giáo, trường học nơi tập trung đông trẻ em cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, thông thoáng và đủ ánh sáng; thường xuyên khử trùng đồ chơi, dụng cụ học tập và phòng học bằng các chất sát khuẩn thông thường.
Khi phát hiện có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh sởi (sốt, ho, chảy nước mũi, phát ban) cần sớm cách ly và đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, tư vấn điều trị kịp thời.
Theo TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, nguyên nhân khiến dịch sởi gia tăng trong năm nay là do tốc độ tiêm chủng thấp.
Mặc dù những năm gần đây, tỷ lệ tiêm chủng đạt trên 95%, nhưng trước đó có giai đoạn dưới 90%, dẫn đến tích lũy một nhóm trẻ chưa được tiêm chủng và không có miễn dịch. Hiệu quả vaccine cao, nhưng tiêm 1 mũi chỉ đạt 85% miễn dịch, tiêm đủ 2 mũi mới đạt 90%.
Ngoài ra, tỷ lệ tiêm chủng ở vùng sâu, vùng xa, khu vực dân tộc thiểu số còn thấp, tạo điều kiện cho dịch bùng phát.
Trong khi đó, tại các tỉnh, TP có tỷ lệ tiêm cao, số ca mắc chỉ rải rác, không tạo thành ổ dịch lớn, cho thấy vaccine đã góp phần kiểm soát dịch bệnh.
Trong giai đoạn 2020-2023, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, tỷ lệ tiêm chủng sởi giảm đáng kể, nhiều nơi dưới 90%, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch trong giai đoạn 2024-2025. Thời gian qua thiếu vaccine sởi - rubella trong Chương trình tiêm chủng mở rộng nên tỷ lệ tiêm chủng đạt thấp.
Việt Nam cũng đang vào chu kỳ dịch sởi 5 năm một lần. Hai đợt dịch sởi gần nhất là vào năm 2019 và 2014. Riêng năm 2014, hơn 110 trẻ tử vong do bệnh sởi. Do vẫn còn tỷ lệ 5-10% trẻ chưa được tiêm vaccine sởi, nên con số này có thể lây lan cho nhóm chưa đến tuổi tiêm chủng và chưa có miễn dịch với bệnh.
Theo Cục Phòng bệnh, trong số các ca mắc sởi từ đầu năm đến nay, có 90,8% ca chưa tiêm vaccine, 4,9% ca không rõ tiền sử tiêm chủng và 4,3% ca đã tiêm.
Trong khi sởi là bệnh có tốc độ lây truyền nhanh hơn COVID-19, 90% người chưa có miễn dịch sẽ bị mắc bệnh nếu tiếp xúc gần với bệnh nhân sởi và trung bình một người mắc bệnh có thể lây cho 12-18 người khác.
Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ban hành công điện yêu cầu đẩy nhanh tiêm chủng vaccine phòng, chống bệnh sởi, trong đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Y tế tiếp tục chỉ đạo, hỗ trợ các địa phương đẩy nhanh tiến độ triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng, chống bệnh sởi, kết thúc chiến dịch chậm nhất trong ngày 31/3.