Bò sữa chết hàng loạt ở Lâm Đồng: Do dịch bệnh hay vaccine?

Bò sữa chết hàng loạt sau khi tiêm vaccine

Ngày 9/8, các hộ chăn nuôi bò sữa tại xã Tu Tra, Ka Đô, Quảng Lập, huyện Đơn Dương và xã Hiệp Thạnh, huyện Đức Trọng (Lâm Đồng) vẫn nháo nhác tìm cách chữa trị cho đàn bò.

Chỉ tay về con bò sữa nặng khoảng 400kg đang nằm bệt dưới nền chuồng, ông Nguyễn Đình Lâm (SN 1958), thôn Lạc Trường, xã Tu Tra, huyện Đơn Dương cho biết, không còn hy vọng để cứu chữa. Không chỉ đi ngoài ra máu đông, lỗ mũi con vật xấu số cũng đã ứa máu tươi. Ngày 27/7, 19 trong tổng số 21 con bò sữa của hộ ông Lâm được nhân viên thú y của xã Ta Tra tới tiêm vaccine phòng bệnh viêm da, nổi cục. Ít ngày sau, đàn bò bỏ ăn, ho, sốt, đi ngoài ra máu…

Lúc ông Lâm đang trao đổi thông tin với phóng viên, con bò sữa nằm bệt dưới nền chuồng bỗng giãy đành đạch. Gia chủ hớt hải chạy vào chuồng, ôm lấy đầu con bò để trấn an. Đó là lần giãy giụa cuối cùng của con bò trưởng thành, mỗi ngày cho khoảng 30kg sữa. Bên kia chuồng, 6 con bê của gia đình ông Lâm đang có triệu chứng chuyển nặng, có con đã đi ngoài ra máu. Đó là dấu hiệu đã tiến rất gần tới cái chết.

Tại hộ anh Đinh Sỹ Dũng (SN 1981), thôn Lạc Trường, xã Tu Tra, huyện Đơn Dương, ngày 8/8, hai con bò sữa mang thai sắp đến ngày sinh đẻ đi ngoài ra máu cục rồi chết tức tưởi.

Trước đó, ngày 27/7, nhân viên thú y của xã tới tiêm vaccine phòng bệnh viêm da, nổi cục trên 28 con bò sữa của gia đình anh Dũng. Loại thuốc này có tên gọi vaccine nhược độc đông khô NAVET-LPVAC của Công ty Cổ phần thuốc thú y Trung ương NAVETCO. Mấy ngày sau, bò bỏ ăn, ho, sốt, chảy dãi, đi ngoài loãng, khi chuyển sang đi ra máu đông thì chết. Dù gia đình anh Dũng đã gọi bác sĩ thú y tới truyền nước và các loại thuốc tăng sức đề kháng cho đàn bò nhưng nhiều con vẫn đang chuyển nặng.

Ở thôn Lạc Trường, xã Tu Tra, tới nay thiệt hại lớn nhất là gia đình ông Nguyễn Minh Đệ (SN 1968). Tiêm vaccine cho 51 con bò sữa từ ngày 20/7, tới nay 4 con bò sữa trưởng thành đã chết; 8 con bò khác đang mang thai từ 7 – 8 tháng bị sảy thai. Ông Đệ chi từ 2 tới 15 triệu đồng/ngày để mua thuốc chích, truyền thuốc tăng sức đề kháng cho đàn bò. Gia đình bà Đào Thị Tình (SN 1963) và Võ Thị Mỹ Dung (SN 1970), thôn Lạc Trường, xã Tu Tra, mỗi hộ cũng đã chết hai con bò sữa… Những con còn lại đã tiêm vaccine hiện đang đối mặt với triệu chứng bỏ ăn, sốt, ho, chảy dãi, đi phân loãng hoặc có máu…  

Sẵn sàng làm thí nghiệm trên bò

Sở NN&PTNT tỉnh Lâm Đồng cho biết, bệnh tiêu chảy trên đàn bò sữa tại huyện Đơn Dương và Đức Trọng xuất hiện từ ngày 26/7. Đến 9h ngày 8/8 có 3.703 con bò của 163 hộ bị bệnh, trong đó 101 con bò của 39 hộ đã chết.

Kiểm tra lâm sàng, Sở NN&PTNT tỉnh Lâm Đồng ghi nhận bò mắc bệnh tiêu chảy có thể do thời tiết mưa nhiều, môi trường ẩm ướt, kết hợp sức đề kháng của bò giảm sau khi tiêm vaccine phòng bệnh viêm da nổi cục... Nguyên nhân chính sẽ được Sở NN&PTNT tỉnh Lâm Đồng thông báo sau khi Cục Thú y và các cơ quan chức năng có kết quả kiểm tra lâm sàng, điều tra dịch tễ, mổ khám, xét nghiệm các mẫu thu thập và kiểm định chất lượng vaccine.

Dù vậy, các hộ chăn nuôi bò sữa đã tiêm vaccine nhược độc đông khô NAVET-LPVAC tại huyện Đơn Dương và Đức Trọng đều quả quyết, nguyên nhân bò chết hàng loạt là do vaccine gây ra. Ông Võ Văn Thiện (SN 1978), ngụ thôn Bồng Lai, huyện Đức Trọng cho biết, ngày 23/7, nhân viên thú y xã Hiệp Thạnh đem vaccine nhược độc đông khô NAVET-LPVAC tới, hướng dẫn ông chích cho mỗi con 2cc. Do bận công việc, ông Thiện xin thuốc để tự chích sau. Tới nay, ông Thiện vẫn chưa chích nên hơn 50 con bò của gia đình ông vẫn khỏe mạnh.

Hộ chị Nguyễn Thị Diễm Kiều (SN 1985), ngụ tổ 20, thôn Bồng Lai, xã Hiệp Thạnh do bận công việc nên cũng chưa tiêm vaccine cho đàn bò. Hiện nay, trại bò sữa 45 con của gia đình chị Kiều vẫn bình thường. Đàn bò của gia đình bà Nguyễn Thị Hòa (SN 1963), ngụ thôn Lạc Trường, xã Tu Tra, ngày 26/7 tiêm vaccine cho 17 con. Do 12 con bò sữa đang mang thai, bà Hòa từ chối tiêm, chỉ tiêm cho 5 con bê khoảng 1 tuổi. Tới nay, 12 con bò không tiêm vaccine đều khỏe mạnh, ăn uống và cho sữa bình thường. 5 con bê bỏ ăn, ho, sốt, đi phân loãng và đang có các triệu chứng chuyển nặng.

Những triệu chứng bất thường chỉ xuất hiện trên bò đã tiêm vaccine, không có dấu hiệu của lây lan dịch bệnh. Trại bò sữa của gia đình ông Đinh Sỹ Dũng và bà Nguyễn Thị Hòa chỉ cách nhau một bờ rào nhưng bò nhà ông Dũng tiêm vaccine thì chết, 12 con bò đang mang thai của gia đình bà Hòa không tiêm vaccine vẫn khỏe mạnh. Triệu chứng của bò không giống với dịch tiêu chảy thông thường, nhất là bò đi ngoài ra máu đóng cục hoặc máu chảy ra cả đằng mũi trước khi chết.

Ông Võ Văn Thiện (SN 1978), ngụ thôn Bồng Lai, xã Hiệp Thạnh cho biết: “Đàn bò hơn 50 con của gia đình tôi chưa tiêm vaccine, đến nay tất cả đều khỏe mạnh, ăn uống, cho sữa bình thường. Tôi sẵn sàng phối hợp với cơ quan chức năng bỏ ra một, hai con bò để tiêm loại vaccine trên. Vaccine tôi chưa tiêm, vẫn còn giữ đây!.. Sau đó so sánh giữa con đã tiêm vaccine với những con chưa tiêm trong cùng một đàn, cùng một chế độ chăm sóc là sáng tỏ ngay!..”.