Cai thuốc lá để giảm gánh nặng bệnh tật
Sử dụng thuốc lá gây ra hơn 90% các ca ung thư phổi, 75% các ca bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và 25% các trường hợp bệnh tim thiếu máu cục bộ. Cai nghiện thuốc lá là giải pháp bảo vệ sức khoẻ của chính người hút và cộng đồng, giảm gánh nặng bệnh tật.
Bệnh viện Bạch Mai là đơn vị y tế tuyến trung ương được giao thực hiện chức năng tư vấn, điều trị và hỗ trợ chuyên môn về cai nghiện thuốc lá. Mỗi ngày, tổng đài tư vấn tiếp nhận hàng chục cuộc gọi tư vấn cai nghiện khói thuốc.
Theo PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, gánh nặng bệnh tật do thuốc lá gây ra cho toàn cầu và cho nhân loại là vô cùng lớn. Từ ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ, đến các bệnh hô hấp mãn tính, thuốc lá len lỏi vào từng tế bào, bào mòn sức khoẻ và cướp đi cuộc sống của hàng triệu người mỗi năm.
Tư vấn và điều trị cai nghiện thuốc lá để bảo vệ sức khỏe người bệnh, cộng đồng và xây dựng môi trường không khói thuốc. Theo Bộ Y tế, trong khói thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học, với 69 chất gây ung thư, là nguyên nhân dẫn đến ít nhất 25 nhóm bệnh, gồm 11 loại ung thư, các bệnh tim mạch, hô hấp mạn tính, rối loạn sinh sản... Bên cạnh đó, nguy hiểm từ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã và đang đe dọa đến sức khoẻ của giới trẻ.
Từ năm 2015 đến nay, với sự hỗ trợ của Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế), Bệnh viện Bạch Mai đã phát triển thành trung tâm tư vấn và điều trị cai nghiện thuốc lá tuyến cuối, đồng thời giữ vai trò hướng dẫn chuyên môn cho các cơ sở y tế tuyến tỉnh, huyện trên toàn quốc.
Bệnh viện đã xây dựng hệ thống Tổng đài tư vấn miễn phí 1800.6606, triển khai Phòng tư vấn trực tiếp trong bệnh viện, đồng thời tổ chức đào tạo, tập huấn cán bộ y tế ở 63 tỉnh, thành phố. Đặc biệt, mô hình tư vấn ngắn tại các khoa lâm sàng đã giúp hàng nghìn lượt bệnh nhân nội trú được tiếp cận dịch vụ tư vấn cai thuốc ngay trong quá trình điều trị bệnh nền liên quan đến thuốc lá. Bên cạnh Tổng đài tư vấn qua điện thoại, Phòng Tư vấn cai nghiện thuốc lá trực tiếp tại bệnh viện cũng tích cực hỗ trợ điều trị cho người có nhu cầu cai thuốc hoặc bệnh nhân đang điều trị nội trú có hút thuốc.
Tại các khoa, phòng điều trị đều có hoạt động truyền thông tư vấn cai nghiện thuốc lá, để người bệnh và người nhà nâng cao nhận thức về tác hại của khói thuốc và có ý thức cai nghiện trong cộng đồng.
Theo Bệnh viện Bạch Mai, đến năm 2024, đã có gần 71.000 cuộc gọi tư vấn qua tổng đài, hơn 7.000 đối tượng được đưa vào chương trình hỗ trợ chủ động. Khoảng 1.200 người mỗi năm cai nghiện thuốc lá thành công nhờ sự hỗ trợ chuyên sâu từ bệnh viện.
Kết quả điều tra hút thuốc lá ở người trưởng thành cho thấy, tỷ lệ người hút thuốc được cán bộ y tế tư vấn bỏ thuốc đã tăng mạnh từ 40,5% năm 2015 lên 90% năm 2023 cho thấy hiệu quả của các hoạt động tư vấn cai nghiện ở bệnh viện.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Vũ Văn Giáp, số người nghiện thuốc lá ở nước ta vẫn còn là một con số rất lớn. Đặc biệt, sự gia tăng của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng khiến đối tượng nghiện ngày càng đa dạng và phức tạp. Điều này đòi hỏi cần phải nỗ lực hơn nữa, có nhiều biện pháp và quyết tâm hơn nữa để giảm tỷ lệ hút thuốc trong cộng đồng.
Hiện nay, mô hình tư vấn cai nghiện thuốc lá đang được mở rộng ra 10 bệnh viện lớn trên cả nước, trong đó có Bệnh viện Nhân dân Gia Định với tổng đài 1800.1224. Nhiều người có nhu cầu bỏ thuốc lá mong muốn được hỗ trợ đúng cách, vì vậy cần nhiều cơ sở y tế triển khai hoạt động tư vấn, hỗ trợ cai nghiện. Lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai cam kết tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở y tế trên toàn quốc để công tác tổ chức tư vấn và điều trị cai nghiện thuốc lá ngày càng được mở rộng và hiệu quả.