Cần cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn tâm lý
Ở các nước Anh, Úc, Pháp,… tất cả các nhà tâm lý học dù có bằng tiến sĩ xong vẫn không được hành nghề khi chưa được cấp chứng chỉ hành nghề. Nếu ai hành nghề mà không có chứng chỉ thì lập tức bị đỉnh chỉ hoạt động và cảnh sát đến "còng tay" luôn. Đây là phát biểu của GS. TS Vũ Dũng, Chủ tịch Hội Tâm lý học Việt Nam cho biết tại sự kiện ra mắt Viện Nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng tâm lý (IPRTA) tại TP Hồ Chí Minh vào sáng 24/9/2023.
Theo GS. TS Vũ Dũng, trong suốt gần 20 năm qua đã có những thay đổi lớn, từ chỗ tâm lý học được đánh giá rất thấp có những lúc chúng ta quên đi tâm lý học, kể cả trong trường học đến giờ, trong nhận thức của xã hội vai trò của nhà tâm lý học ngày càng được đánh giá cao. Bộ GD-ĐT cũng đã ban hành Thông tư 31 yêu cầu tất cả các trường học phải có một phòng tâm lý học đường.
Dự kiến, nước ta sẽ cho phép cấp chứng chỉ hành nghề cho tâm lý học lâm sàng và gần đây đã cấp mã nghề tâm lý học trong danh sách quy định mã nghề của Chính phủ. Hội Tâm lý học Việt Nam sẽ tiếp tục đề nghị với các cơ quan chức năng cho phép Hội cấp chứng chỉ hành nghề ở trong một số lĩnh vực tâm lý học và mỗi trường học có một nhà tâm lý học đường.
PGS.TS Nguyễn Thị Mai Lan, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học Việt Nam cho biết, theo điều tra trên 3.000 học sinh ở Hà Nội độ tuổi từ 10 - 16, 19% học sinh có vấn đề về sức khỏe tâm thần, 9% học sinh cho biết từng có ý định tự tử, 6% học sinh đã có kế hoạch thực hiện cái chết. Vấn đề tâm lý học đường của học sinh TP Hồ Chí Minh cho thấy nổi lên là bạo hành ở trường học, phạm tội ở trường học, hành vi bỏ học hoặc bỏ tiết cũng xuất phát từ sức khỏe tâm thần của học sinh chưa được quan tâm đúng mức.
Những khó khăn tâm lý học sinh cần tham vấn tâm lý là phát triển tâm sinh lý của bản thân; học tập; quan hệ với bạn bè, thầy cô và cha mẹ; định hướng nghề; tình bạn khác giới, tình yêu; cám dỗ của tệ nạn xã hội, phương tiện truyền thông, trò chơi điện tử, phim ảnh thiếu lành mạnh; những khó khăn, rối loạn tâm thần cụ thể (lo âu, stress, trầm cảm, rối loạn thích ứng,...).
Theo nhà tâm lý học Phan Kim Xuyến, trên thế giới, 50% rối loại tâm thần bắt đầu từ tuổi 14. Tại Việt Nam, từ 8-20% trẻ em và vị thành niên có các vấn đề sức khỏe tâm thần, tỷ lệ trầm cảm trước khi mang thai là 5%, trầm cảm sau sinh là 8,2%, tỷ lệ mắc mới trầm cảm sau sinh là 6,5%, tỷ lệ trầm cảm ở người K phổi là 24,6%. Trên 90% người rối loại tâm thần chưa được nhận dịch vụ…
Một thực trạng đó là sức khỏe tâm thần cộng đồng ít được quan tâm, chưa có dịch vụ sức khỏe tâm thần cho thảm họa; chậm trễ chẩn đoán, điều trị, phương pháp cực đoan đối với người bị rối loại tâm thần. Vào năm 2022, có 234.000 lượt khám tại Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh. Cơ sở vật cất và nhân lực chưa đủ đáp ứng, hiện quá tải.