Cấp thiết triển khai chiến lược sản xuất, cung ứng oxy cho điều trị bệnh nhân COVID-19

Tại Hội nghị trực tuyến tập huấn trực tuyến triển khai Đề án tăng cường khả năng cung ứng, sử dụng Oxy y tế cho các cơ sở điều trị bệnh nhân COVID-19 với hơn 1.000 điểm cầu tại 63 tỉnh/thành phố do Bộ Y tế tổ chức vào ngày 13/9, đã nêu lên vấn đề cấp thiết và tầm quan trọng của oxy y tế cho cấp cứu và điều trị bệnh nhân COVID-19. Hội nghị nhằm chuẩn bị sẵn sàng, đáp ứng chủ động, kịp thời và hiệu quả oxy y tế cho công tác cấp cứu, điều trị bệnh nhân COVID-19 trong tình hình dịch COVID-19 còn diễn biến phức tạp hiện nay.

Nhiều nơi còn thiếu hụt oxy y tế

Theo Bộ Y tế, tới 18h00 ngày 12/9, Việt Nam đã ghi nhận 613.375 ca mắc COVID-19, 15.279 ca tử vong (chiếm 2,5%), gần 60% số ca đã được điều trị khỏi, khoảng 40% số ca đang điều trị tại hầu hết các tỉnh/thành phố trong cả nước.

Tại một số tỉnh/thành phố phía Nam, số ca mắc mới COVID-19 cùng với số ca mắc hiện tại và nhu cầu khám chữa bệnh (KCB) cho các bệnh tật khác khiến nhu cầu oxy y tế ngày càng tăng. Qua thống kê các làn sóng dịch tại Việt Nam, tỷ lệ người bệnh COVID-19 có nhu cầu thở oxy từ nhẹ như thở oxy qua mass, oxy gọng kính, oxy dòng cao đến nặng như thở máy không xâm nhập, xâm nhập, ECMO chiếm khoảng 9,5% (dao động từ 8,5-11,5).

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế cho biết: Tại Việt Nam, công suất, cung ứng oxy trên cả nước mỗi ngày đạt khoảng gần 1.200 tấn oxy lỏng/ngày và có thể nâng lên thêm 50% - 100% khi cần thiết. Về tình trạng hạ tầng kỹ thuật oxy y tế ở các cơ sở KCB cơ bản đáp ứng công tác KCB thường quy nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế khi số lượng bệnh nhân COVID-19 tăng cao.

Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở KCB ở tuyến quận, huyện chưa có hệ thống oxy trung tâm, thiếu vỏ chứa oxy (như chai, bình, bồn) và không dự phòng cơ số vỏ chứa khi phải luân chuyển, hoặc hỗ trợ điều trị, quản lý tại nhà, vận chuyển cấp cứu.... Tại các cơ sở y tế ở vùng sâu, vùng xa khó tiếp cận nguồn cung ứng oxy. Khả năng điều phối, huy động nguồn cung ứng oxy chưa đáp ứng kịp thời trong tình huống dịch bệnh tăng cao, tình trạng thiên tại, thảm hoạ (bão lụt, mất điện…),… Ngoài ra, các đơn vị cũng cần quan tâm đến an toàn, phòng chống cháy nổ trong sản xuất, vận chuyển, lưu trữ sử dụng oxy y tế.

Để tăng cường sản xuất, cung ứng và bảo đảm oxy y tế cho điều trị bệnh nhân COVID-19, ngày 7/9, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 4308/QĐ-BYT ngày 7/9 ban hành Đề án Tăng cường khả năng cung ứng, sử dụng oxy y tế cho các cơ sở điều trị bệnh nhân COVID-19. Mục tiêu chính của Đề án là hướng dẫn các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức kết nối chặt chẽ cung - cầu để khai thác và sử dụng có hiệu quả tối đa các nguồn lực sản xuất oxy y tế trong nước; chuẩn bị cơ sở hạ tầng oxy y tế điều trị người bệnh COVID-19 theo các kịch bản, diễn biến dịch bệnh với phương châm “4 tại chỗ”.

4 giải pháp cần làm ngay

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: “Chúng ta phải xác định đầu tư cho hệ thống cung cấp oxy y tế là một cách đầu tư cho dài hạn. Bởi việc đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất, mạng lưới cung ứng và hạ tầng kỹ thuật oxy y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh không chỉ cho dịch COVID-19 mà còn được duy trì và sử dụng bền vững sau đại dịch, cứu mạng sống của người bệnh COVID-19 và tạo cơ sở nền tảng vững chắc cho tương lai”.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, sau Hội nghị này, các tỉnh, thành phố cần tiến hành ngay 4 nhóm giải pháp sau: Thứ nhất, rà soát, đánh giá thực trạng hạ tầng kỹ thuật oxy y tế tại các cơ sở y tế các tuyến, từ tuyến xã… và căn cứ trên hướng dẫn của Bộ Y tế về nhu cầu oxy y tế tại các tuyến để có kế hoạch và triển khai đầu tư cải thiện hạ tầng kỹ thuật hệ thống oxy y tế tại các cơ sở KCB, cơ sở thu dung, điều trị COVID-19.

Thứ hai, đánh giá khả năng sản xuất oxy, mạng lưới nhà cung cấp oxy, để có kế hoạch và triển khai mở rộng quy mô sản xuất, cung ứng oxy để bảo đảm đáp ứng nhu cầu theo các kịch bản dịch COVID-19 trên địa bàn.

Thứ ba, kết nối, điều phối hiệu quả giữa các bên liên quan: Sản xuất, cung ứng, vận chuyển và sử dụng oxy để bảo đảm đáp ứng nhu cầu cấp cứu, điều trị, liên tục, không bị gián đoạn trong các tình huống dịch bệnh tăng nhanh, thiên tai, thảm họa… thông qua việc thành lập Bộ phận điều phối oxy y tế tại các địa phương. Phân công một đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, TP làm trưởng bộ phận, lãnh đạo Sở Y tế làm phó thường trực bộ phận, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều phối oxy y tế, đồng thời kiểm soát giá oxy y tế tại địa phương để bảo đảm giá thành không phải là rào càn khi nhu cầu oxy tăng cao và tại các cơ sở khó tiếp cận nguồn oxy.

Cuối cùng, các địa phương thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, chủ động chuẩn bị, sẵn sàng và kịp thời đáp ứng về oxy y tế trong cấp cứu, điều trị COVID-19. Dự trù và mua sắm vỏ chứa oxy y tế và các vật tư, trang thiết bị cần thiết đáp ứng các kịch bản, diễn biến dịch COVID-19 trên địa bàn. Đồng thời liên tục đào tạo và đào tạo mở rộng cho các bác sỹ, điều dưỡng, nhân viên y tế các tuyến về các liệu pháp oxy y tế trong điều trị phù hợp với các tuyến.

Tại Hội nghị, Lãnh đạo các Bộ, ngành, UBND các tỉnh/thành phố và các đơn vị sản xuất, cung ứng cùng cam kết nghiêm túc rà soát, triển khai nội dung Đề án tại đơn vị, đảm bảo không để thiếu oxy y tế cho công tác điều trị bệnh nhân COVID-19, góp phần đẩy lùi dịch bệnh tại Việt Nam, sớm đưa cuộc sống của người dân trở về trạng thái bình thường mới.