Công nghệ US-HIFU tại Việt Nam: Hướng tới nền y học hiện đại

Chiều 27/3, Hội nghị khoa học quốc tế lần thứ 5 về điều trị khối u bằng sóng siêu âm hội tụ cường độ cao (US-HIFU) đã diễn ra với sự tham dự của nhiều chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước. Hội nghị do Bệnh viện Phụ sản Thiện An phối hợp với Hội Phụ sản Việt Nam và Hội Phẫu thuật Xâm lấn tối thiểu và Phẫu thuật Ảo Quốc tế tổ chức.

Tham dự hội nghị có Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan; GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế; đại diện lãnh đạo Vụ, Cục (Bộ Y tế); cùng đông đảo chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực sản phụ khoa, y học can thiệp không xâm lấn trong nước và quốc tế.

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc cập nhật và ứng dụng các công nghệ y học tiên tiến tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực điều trị không xâm lấn.

Hội nghị quy tụ nhiều chuyên gia quốc tế uy tín như Philippe Descamps, Lian Zhang, Chyi-Long Lee và Sevellaraja Supermaniam. Các báo cáo khoa học được trình bày đã cung cấp nhiều bằng chứng và kinh nghiệm thực tiễn trong ứng dụng US-HIFU trên thế giới, đồng thời nhấn mạnh vai trò của việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, lựa chọn bệnh nhân phù hợp và theo dõi sau điều trị. Qua đó, hội nghị góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế, tạo điều kiện để đội ngũ bác sĩ Việt Nam tiếp cận các tiến bộ y học hiện đại, nâng cao năng lực chuyên môn và chất lượng điều trị.

Y học hiện đại và những hy vọng mới

Trong bối cảnh y học thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng giảm thiểu can thiệp xâm lấn, US-HIFU (Ultrasound-guided High-Intensity Focused Ultrasound) được xem là một trong những công nghệ nổi bật. Phương pháp này sử dụng sóng siêu âm hội tụ năng lượng cao để tác động chính xác vào mô bệnh lý, tạo hiệu ứng nhiệt gây hoại tử tế bào mà không cần phẫu thuật.

Ưu điểm nổi bật của US-HIFU là không gây chảy máu, không để lại sẹo, hạn chế biến chứng và bảo tồn tối đa chức năng cơ quan. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong điều trị các bệnh lý phụ khoa như u xơ tử cung hay lạc nội mạc tử cung, vốn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và chất lượng sống của người bệnh.

Các chuyên gia tại hội nghị nhận định, với khả năng tiêu diệt mô đích chính xác trong khi không làm tổn thương mô lành xung quanh, US-HIFU đang dần trở thành một lựa chọn thay thế hiệu quả cho nhiều phương pháp điều trị truyền thống.

Bộ y tế khuyến khích các đơn vị làm chủ kỹ thuật tiên tiến

Báo cáo tại hội nghị cho thấy những kết quả tích cực từ việc triển khai kỹ thuật này tại Việt Nam. Theo GS Nguyễn Viết Tiến, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, từ năm 2024 đến 2025, Bệnh viện Phụ sản Thiện An đã điều trị gần 500 trường hợp mắc các loại khối u khác nhau bằng US-HIFU.

Các bệnh lý được điều trị không chỉ giới hạn ở u xơ tử cung mà còn bao gồm lạc nội mạc tử cung, ung thư gan, u xơ vú và u tiền liệt tuyến. Đáng chú ý, phần lớn bệnh nhân hồi phục nhanh, có thể trở lại sinh hoạt bình thường chỉ sau một ngày, không ghi nhận biến chứng nghiêm trọng.

Về mặt hiệu quả lâu dài, kích thước khối u giảm nhanh trong tháng đầu tiên và đạt mức thu nhỏ khoảng 60–70% sau một năm. Đồng thời, các triệu chứng lâm sàng như đau bụng, rong kinh, tiểu khó… cũng được cải thiện rõ rệt.

Một điểm đáng chú ý khác là việc ghi nhận 12 trường hợp mang thai sau điều trị, trong đó có cả mang thai tự nhiên và thụ tinh trong ống nghiệm. Điều này cho thấy tiềm năng của US-HIFU trong việc bảo tồn và phục hồi chức năng sinh sản – yếu tố có ý nghĩa đặc biệt đối với bệnh nhân phụ khoa.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh: “Việc ứng dụng các công nghệ cao như US-HIFU trong điều trị không xâm lấn là xu hướng tất yếu của y học hiện đại. Ngành y tế Việt Nam khuyến khích các đơn vị tiên phong tiếp nhận, làm chủ và phát triển các kỹ thuật tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và giảm tải cho hệ thống y tế”.

Về định hướng trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Y Trần Văn Thuấn tế nhấn mạnh, điều quan trọng không phải chỉ là đưa thêm một công nghệ mới vào thực hành, mà là từng bước hình thành một hệ sinh thái chuyên môn đủ tầm để công nghệ thực sự phát huy giá trị cao nhất. Quá trình này đòi hỏi cách tiếp cận khoa học nghiêm túc, thận trọng, dựa trên bằng chứng, được vận hành bởi đội ngũ có quy trình chuẩn hóa chặt chẽ về kỹ năng chuyên môn và mở rộng trên nền tảng hội nhập quốc tế sâu rộng.

Bộ Y tế luôn ủng hộ những bước tiến như vậy và tin tưởng rằng tương lai của y học không nằm ở sự vô tri của công nghệ mà nằm ở năng lực cá thể hóa tiến bộ khoa học thành lợi ích thiết thực, an toàn bền vững và hy vọng cho người bệnh. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để mở rộng ứng dụng kỹ thuật trong thực tiễn”.

Y học Việt Nam ngày càng làm chủ công nghệ

Việc triển khai thành công US-HIFU tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa về mặt chuyên môn mà còn thể hiện năng lực tiếp nhận và làm chủ công nghệ cao của ngành y tế trong nước.

Hiện nay, Bệnh viện Phụ sản Thiện An là đơn vị đầu tiên được cấp phép triển khai kỹ thuật này trong khám, chữa bệnh. Điều này giúp người dân trong nước có cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị tiên tiến mà không cần ra nước ngoài, qua đó giảm chi phí và nâng cao hiệu quả điều trị.

Tại hội nghị, đội ngũ của Giáo sư Nguyễn Viết Tiến đã được trao giải thưởng quốc tế “Chuyên gia HIFU có tầm ảnh hưởng lớn nhất năm 2025”, ghi nhận những đóng góp trong việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ này tại Việt Nam.

Hướng tới nền y học hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm

Hội nghị khoa học quốc tế lần thứ 5 về US-HIFU không chỉ là diễn đàn học thuật mà còn phản ánh rõ định hướng phát triển của ngành y tế Việt Nam: lấy người bệnh làm trung tâm, ưu tiên các phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả và ít xâm lấn.

Những kết quả đạt được bước đầu cho thấy US-HIFU đang dần trở thành một giải pháp điều trị khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Với sự đầu tư đúng hướng và hợp tác quốc tế sâu rộng, công nghệ này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và vị thế của y học Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.