Đà Nẵng cảnh báo gia tăng ngộ độc do ăn cá ủ chua
Thời gian gần đây, tại một số địa phương miền núi thuộc TP Đà Nẵng liên tiếp ghi nhận các vụ ngộ độc thực phẩm liên quan đến việc sử dụng món cá ủ chua. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng cần theo dõi y tế như mệt lả, nhìn mờ, khó nuốt, suy hô hấp… phải nhập viện cấp cứu. Nguyên nhân được xác định có liên quan đến độc tố nguy hiểm do vi khuẩn Clostridium Botulinum sinh ra trong quá trình ủ cá không bảo đảm an toàn.
Điển hình, như Báo CAND đã đưa tin, ngày 8/3, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam (đóng tại xã Đại Lộc, Đà Nẵng) tiếp nhận 3 bệnh nhân cùng trú xã Phước Năng vào viện với dịch tễ và lâm sàng nghi ngờ ngộ độc Botulinum. Các bệnh nhân gồm Hồ Ngọc Th (SN 2011), Hồ Quang Nh (SN 2019), Hồ Quốc B (SN 2015).
Bước đầu khai thác dịch tễ cho thấy, các bệnh nhân ăn cá ủ chua cùng người nhà (tổng cộng 6 người trong gia đình) vào sáng 7/3. Đến chiều tối cùng ngày, có 3 trường hợp nói trên bị đau bụng, nôn mửa nhiều, được người nhà đưa nhập viện tại Trung tâm Y tế khu vực Phước Sơn. Đến sáng 8/3, các bệnh nhân được chuyển đến BVĐK khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam. Sau đó, 2 bệnh nhi Hồ Quang Nh và Hồ Quốc B tiếp tục được chuyển đến Bệnh viện Phụ sản - nhi Đà Nẵng.
Tiếp nhận thông tin các ca ngộ độc này, Bộ Y tế và Sở Y tế TP Đà Nẵng đã khẩn trương liên hệ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) để tìm nguồn thuốc giải độc. Nhờ sự phối hợp này, WHO đã hỗ trợ khẩn cấp thuốc Botulinum Antitoxin Heptavalent - loại thuốc giải độc đặc hiệu rất hiếm, có giá khoảng 8.000USD mỗi lọ và hiện chưa có sẵn tại các cơ sở y tế trong nước. Lô thuốc được xuất từ hệ thống dự trữ của WHO tại Geneva (Thụy Sĩ), vận chuyển bằng đường hàng không về Hà Nội, sau đó tiếp tục được chuyển khẩn cấp vào Đà Nẵng phục vụ cứu chữa bệnh nhân.
Theo ngành Y tế, cá ủ chua nếu chế biến, bảo quản không đúng cách sẽ tạo môi trường yếm khí thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và sinh độc tố. Đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ, suy hô hấp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng nếu không được xử lý kịp thời. Đặc biệt, độc tố này không dễ bị loại bỏ hoàn toàn bằng việc nấu chín thông thường, tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với người sử dụng.
Trước nguy cơ gia tăng các ca ngộ độc do ăn cá ủ chua trên địa bàn xã, lực lượng Công an xã Phước Năng đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.
Trung tá Lê Minh Hải, Trưởng Công an xã Phước Năng cho biết, đơn vị đã phối hợp với tổ công tác của UBND xã và Trạm Y tế xã tổ chức tuyên truyền sâu rộng đến từng thôn, từng hộ dân về mức độ nguy hiểm của việc sử dụng cá ủ chua không bảo đảm an toàn.
Thông qua các buổi sinh hoạt cộng đồng, phát thanh cơ sở và tuyên truyền trực tiếp, người dân được khuyến cáo không sử dụng, không chế biến và chủ động loại bỏ các sản phẩm cá ủ chua nghi ngờ không bảo đảm vệ sinh. Đồng thời, lực lượng chức năng cũng vận động người dân thay đổi thói quen ăn uống, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm an toàn.
Bên cạnh đó, Công an xã Phước Năng còn tăng cường nắm tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện, nhắc nhở các trường hợp vẫn còn sử dụng hoặc chế biến món cá ủ chua không đúng quy trình; phối hợp ngành y tế theo dõi sức khỏe người dân, sẵn sàng xử lý khi có dấu hiệu nghi ngộ độc xảy ra.
Việc nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen sử dụng thực phẩm của người dân chính là yếu tố then chốt để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc. Sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an xã Phước Năng cùng các ban, ngành, đoàn thể địa phương đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, tính mạng của nhân dân, giữ vững ổn định tình hình ANTT trên địa bàn.
Trong diễn biến có liên quan, ngày 18/3 vừa qua, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành văn bản số 1854/UBND-SYT về việc tăng cường các biện pháp phòng, chống ngộ độc thực phẩm do độc tố Botulinum trên địa bàn thành phố.
Theo ghi nhận, từ tháng 2/2026 đến nay, tại khu vực miền núi của TP Đà Nẵng xuất hiện một số trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến thực phẩm ủ chua, đặc biệt là cá ủ chua; trong đó có trường hợp xét nghiệm dương tính với vi khuẩn Clostridium botulinum type E.
Trước nguy cơ tiếp tục xảy ra các vụ ngộ độc tương tự, UBND TP Đà Nẵng yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu tổ chức rà soát, nắm tình hình các hộ gia đình có chế biến, dự trữ các loại thực phẩm ủ chua, muối chua, lên men thủ công (đặc biệt là cá ủ chua, thịt heo, da heo tự chế biến) trên địa bàn; vận động người dân tạm thời không chế biến, sử dụng các loại thực phẩm ủ chua, lên men thủ công không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tại cộng đồng, kịp thời phát hiện, nhắc nhở và xử lý các trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo thẩm quyền.
Song song đó, các địa phương chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các cuộc họp thôn, tổ dân phố, sinh hoạt cộng đồng, trường học và các hình thức phù hợp với điều kiện thực tế; phối hợp với ngành y tế triển khai các hoạt động truyền thông trực tiếp tại cộng đồng về nguy cơ ngộ độc thực phẩm do độc tố Botulinum, hướng dẫn người dân nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngộ độc để kịp thời đến cơ sở y tế.
Khi phát hiện người dân có các biểu hiện nghi ngộ độc thực phẩm, các địa phương khẩn trương phối hợp với Trạm Y tế xã và Trung tâm Y tế khu vực để tiếp nhận, xử trí ban đầu và chuyển tuyến điều trị kịp thời; tạo điều kiện cho các cơ quan chuyên môn trong việc lấy mẫu thực phẩm, mẫu bệnh phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc tại hiện trường theo quy định; kịp thời báo cáo về Sở Y tế khi phát hiện các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn.