Giảm tỷ lệ hút thuốc và phơi nhiễm khói thuốc thụ động ở các cơ sở y tế
Mỗi năm nước ta có hàng chục triệu lượt người dân đến khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Việc xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc không chỉ là trách nhiệm của các bệnh viện trong thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cho người bệnh, người nhà, nhân viên y tế, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh của ngành Y tế.
Phát biểu tại lễ phát động Cuộc thi “Cơ sở y tế không khói thuốc lá” do Báo Sức khoẻ và Đời sống phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) tổ chức sáng 17/9, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho biết, trong những năm qua, nhờ sự quan tâm chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Y tế, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã hỗ trợ các bộ, ngành, các tỉnh, TP thúc đẩy việc tổ chức thực hiện quy định cấm hút thuốc theo đúng Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các địa điểm công cộng, trong đó cơ sở y tế là địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong cả khuôn viên cơ sở.
Các cơ sở y tế cũng đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp như gắn biển “cấm hút thuốc”, xây dựng quy chế nội bộ, gắn trách nhiệm của cán bộ y tế trong việc duy trì môi trường sạch – không khói thuốc; tư vấn tác hại thuốc lá và cai nghiện thuốc lá cho người bệnh và người nhà. Nhờ vậy, hàng chục triệu lượt bệnh nhân, người nhà, nhân viên y tế đã và đang được hưởng lợi ích từ môi trường y tế trong lành, không khói thuốc.
Các hoạt động do Quỹ hỗ trợ đã tạo sự thay đổi lớn về nhận thức, ý thức trách nhiệm và hành vi của các lãnh đạo các đơn vị đến các cán bộ công chức, viên chức, người lao động và người dân đối với việc tuân thủ các quy định cấm hút thuốc tại cơ sở y tế, đảm bảo tạo môi trường không khói thuốc lá và giảm thiểu các nguy cơ sức khoẻ cho người dân.
Theo kết quả báo cáo sau 10 năm thực hiện các quy định về môi trường không khói thuốc, tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động giảm đáng kể tại hầu hết các địa điểm công cộng trong đó tại cơ sở y tế đã giảm từ 23,6% (năm 2010) xuống 21,3% (năm 2023).
Bên cạnh đó, Quỹ cũng hỗ trợ đào tạo, tập huấn về tư vấn, điều trị cai nghiện thuốc lá cho các cơ sở y tế trên cả nước, cung cấp dịch vụ tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí qua tổng đài 1800 6606 (Bệnh viện Bạch Mai) cùng với hệ thống phòng tư vấn trực tiếp tại 10 bệnh viện tuyến trung ương và địa phương đã giúp hàng nghìn người bỏ thuốc. Tính từ năm 2017 đến 2024, hơn 3.125 người đã cai thuốc thành công thông qua hệ thống hỗ trợ này.
“Có thể khẳng định phong trào xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc đã và đang tiếp tục góp phần giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm phơi nhiễm khói thuốc thụ động, nâng cao hình ảnh ngành y tế và mang lại môi trường khám, chữa bệnh xanh – sạch – đẹp cho người dân”, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho biết.
Thông qua cuộc thi, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá mong muốn tất cả các cơ sở y tế sẽ tích cực tham gia và ngày càng thực hiện tốt hơn, có nhiều sáng kiến hơn trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá và thực hiện môi trường không khói thuốc.
Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nguồn lực và phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, các tỉnh/thành phố để phong trào “Cơ sở y tế không khói thuốc” lan tỏa sâu rộng, bền vững.
Được biết, nhiều bệnh viện đã chủ động triển khai mô hình bệnh viện không khói thuốc và đạt được những kết quả rất tích cực. Điển hình là Bệnh viện Bạch Mai, từ năm 2015 đã thực hiện chiến dịch cấm hút thuốc hoàn toàn trong khuôn viên bệnh viện, đồng thời triển khai dịch vụ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá cho bệnh nhân và cán bộ y tế và người dân. Tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá của bệnh viện nhận được hàng chục cuộc gọi nhờ tư vấn mỗi ngày, mang lại hiệu quả thiết thực. Đã có nhiều bệnh nhân, người nhà bệnh nhân đến bệnh viện điều trị, khi biết bệnh viện có dịch vụ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá đã đến tư vấn cai nghiện. Nhiều người đã bỏ được thuốc lá từ dịch vụ này.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cũng đi đầu trong việc tổ chức các chương trình giáo dục sức khoẻ, hỗ trợ người bệnh thay đổi thói quen sống và từ bỏ thuốc lá.
Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cũng tiên phong trong việc áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ việc hút thuốc trong bệnh viện, lồng ghép công tác tuyên truyền, tư vấn bỏ thuốc trong các hoạt động khám chữa bệnh thường ngày.
Tuy nhiên, ở đâu đó một số cơ sở y tế vẫn còn người hút thuốc lá. Vì vậy, việc phát động cuộc thi “Cơ sở y tế không khói thuốc lá” là để phát hiện, tôn vinh và nhân rộng những cách làm hay, những mô hình hiệu quả, từ đó lan tỏa tinh thần tích cực trong toàn ngành, nơi ý thức không khói thuốc đã thấm sâu vào mọi hoạt động của cơ sở y tế.