Hơn 18.000 ca tử vong do hút thuốc lá thụ động mỗi năm
Việt Nam là một trong số các quốc gia thể hiện sự cam kết mạnh mẽ trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá thông qua việc ký kết tham gia Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới vào ngày 11/11/2024. Tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở Việt Nam vẫn còn cao, đặc biệt là nam giới.
Ho dai dẳng 3 tháng không khỏi, bà Phạm Thị Mận (65 tuổi, ở Hà Nội) đi khám, sau khi chụp CT lồng ngực, phát hiện khối u ở thuỳ phổi trái, nghi ngờ ung thư phổi. Kết quả sinh thiết cho thấy bà mắc ung thư biểu mô tuyến ở phổi trái.
Theo bà Mận chia sẻ, bà có lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, chồng bà nghiện thuốc lá hơn 30 năm, mỗi ngày ông hút 1 bao thuốc. Chưa kể, bạn của chồng bà thỉnh thoảng đến chơi cũng hút thuốc lá, có những lúc khói thuốc mù mịt. Tiếp xúc lâu ngày với khói thuốc lá thụ động trong nhiều năm, là nguyên nhân khiến bà Mận mắc ung thư phổi.
PGS.TS Phan Thu Phương, Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết, hầu hết mọi người đều nghĩ rằng hút thuốc lá chỉ gây hại cho chính người hút thuốc lá, không gây hại đối với những người xung quanh. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy thuốc lá không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người sử dụng mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của những người xung quanh, khiến cho họ cũng hít phải khói thuốc lá và sẽ mắc các bệnh như người hút thuốc.
Hút thuốc lá thụ động (hay hít khói thuốc lá thụ động) là hình thức hít khói thuốc trong không khí, khói thuốc này do người trực tiếp hút thuốc lá thải ra. Các chuyên gia cảnh báo ở người lớn không hút thuốc, việc tiếp xúc với khói thuốc thụ động có thể gây ra bệnh tim mạch vành, đột quỵ, ung thư phổi và các bệnh khác.
Đối với phụ nữ, hút thuốc thụ động có thể gây ra những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản, bao gồm cả việc sinh con nhẹ cân. Nếu chị em phụ nữ trong thai kỳ tiếp xúc với khói thuốc lá sẽ có khả năng sinh non cao, có thể dẫn đến tình trạng thiếu máu, tăng huyết áp, vỡ ối sớm... Bên cạnh đó, thai nhi cũng có nguy cơ kém phát triển về thể chất và trí não.
Ở trẻ em, tiếp xúc với khói thuốc thụ động có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng tai và là yếu tố thúc đẩy cơn hen phế quản. Chỉ cần 1 giờ trong phòng có người hút thuốc lá cũng khiến trẻ em hấp thụ số lượng hóa chất độc hại tương đương với người hút 10 điếu thuốc một ngày.
Đối với người lớn hút thuốc lá thụ động có khả năng cao đối mặt với bệnh lao phổi, suy tim, xơ vữa động mạch, ung thư phổi, ung thư vú, ung thư vòm họng…Không chỉ mất chi phí chữa bệnh lớn, mà còn đe doạ đến sự sống và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện sớm.
BS Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết, mỗi năm Việt Nam có 104.000 ca tử vong vì các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó, hút thuốc lá thụ động gây ra 18.800 ca tử vong.
Để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, các bác sĩ khuyến cáo người nghiện thuốc lá nên cai thuốc lá; xử lý nghiêm các hành vi hút thuốc lá nơi công cộng để đảm bảo môi trường không khói thuốc.