Hơn 180.000 ca mắc mới mỗi năm, ung thư trở thành nguyên nhân tử vong sớm thứ hai tại Việt Nam
Hàng năm, Việt Nam ghi nhận hơn 180.400 ca mắc mới và hơn 120.000 ca tử vong mỗi năm. Ung thư hiện là nguyên nhân gây tử vong sớm đứng thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau bệnh tim mạch. Năm 2025, Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh tiếp nhận hơn 1 triệu lượt bệnh nhân đến khám bệnh (tăng 22% so với năm 2024). Số ca mắc mới ghi nhận trong năm 2025 là 42.156 ca, trong đó ung thư tuyến giáp chiếm tỷ lệ cao nhất (23,2%), kế đến là ung thư vú (18,1%).
Thông tin trên được TS.BS. Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh cho biết tại Hội thảo Phòng chống ung thư TP Hồ Chí Minh lần thứ 28, do Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh phối hợp Hội Ung thư Việt Nam, Hội Ung thư TP Hồ Chí Minh tổ chức sáng 4/12.
Phát biểu tại hội thảo, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, mạng lưới phòng chống ung thư tại Việt Nam đã phát triển nhanh, mạnh trong thời gian qua. Hiện cả nước có 10 bệnh viện chuyên khoa ung bướu, 9 trung tâm ung bướu tại các địa phương, cùng nhiều khoa ung bướu tại các bệnh viện đa khoa.
Theo TS.BS Hà Anh Đức, ung bướu luôn là lĩnh vực được quan tâm và tiếp tục được ưu tiên trong thời gian tới. Nhiều chính sách đặc thù đã được ban hành, tiêu biểu như Nghị quyết 72 -NQ/TW của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Chương trình hành động 282 của Chính phủ và các nghị quyết của Quốc hội. Những cơ chế này tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển và đột phá trong lĩnh vực ung bướu.
Với định hướng chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh, trong đó sàng lọc đóng vai trò then chốt, Bộ Y tế kỳ vọng sẽ tiếp nhận thêm nhiều góp ý về mô hình sàng lọc nhằm phát hiện bệnh sớm và giảm gánh nặng điều trị. Tuy nhiên, dù đã đạt nhiều tiến bộ nhưng trên thực tế Việt Nam vẫn còn chậm so với quốc tế. Ngành y tế cần tập trung mạnh hơn vào ứng dụng khoa học, công nghệ, đặc biệt là các kỹ thuật điều trị tiên tiến.
TS.BS Hà Anh Đức cho biết, Bộ Y tế cũng đang chú trọng quy hoạch mạng lưới ung bướu trong thời gian tới gắn với nhu cầu điều trị ngày càng tăng. Tình trạng quá tải tại nhiều bệnh viện phản ánh hạn chế trong hoạt động tầm soát. Nếu không sàng lọc tốt, số ca bệnh sẽ tiếp tục gia tăng. Do đó, chúng ta phải chuyển hướng sang đẩy mạnh công tác sàng lọc, sau đó tính toán mở rộng mạng lưới, quy mô bệnh viện phù hợp.
Bên cạnh sàng lọc, hiện nhiều kỹ thuật của Việt Nam đã đạt kết quả tốt, nhưng đa số bệnh nhân vẫn nhập viện ở giai đoạn muộn, ảnh hưởng đến tuổi thọ và chất lượng sống. Do đó, các liệu pháp điều trị chính xác và các tiến bộ y học của thế giới cần được ứng dụng mạnh mẽ hơn.
Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Trung tâm xạ trị proton - một trong những công nghệ hiện đại trên thế giới. Ngoài ra, vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở dữ liệu lớn (big data) trong ung bướu cũng rất quan trọng. Bộ Y tế cũng đang xây dựng bệnh án điện tử, hệ thống liên thông dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng, tiến tới hình thành cơ sở dữ liệu đồng bộ cho ung thư nói riêng và khám chữa bệnh nói chung.
“Chúng tôi sẽ tạo hành lang thuận lợi để các đơn vị ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ hiện đại trong chẩn đoán, điều trị và quản lý ung thư; đồng thời, đẩy mạnh hội nhập, hợp tác quốc tế để tiếp cận các tiến bộ mới. Từ đó, đưa Việt Nam thành địa chỉ tin cậy cho nghiên cứu khoa học, thử nghiệm lâm sàng các thuốc và phương pháp điều trị trong tương lai”, TS.BS Hà Anh Đức khẳng định.
Được biết, TP Hồ Chí Minh đang xem xét đầu tư thêm một cơ sở chữa trị ung bướu thứ ba để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn.