Hơn 30.000 ca ung thư mỗi năm, sàng lọc sớm giúp hàng nghìn phụ nữ thoát khỏi "tử thần"
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 24.600 ca mắc mới ung thư vú, hơn 4.600 ca ung thư cổ tử cung và gần 1.500 ca ung thư buồng trứng, với hàng nghìn trường hợp tử vong. Tuy nhiên, tỷ lệ phát hiện ở giai đoạn muộn vẫn còn cao do nhiều chị em tầm soát định kỳ còn thấp.
Đây là thông tin được bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam chia sẻ tại chương trình an sinh xã hội "Chạm sẻ chia, Trao hy vọng" sáng 14/12 hỗ trợ tầm soát ung thư miễn phí cho 2.010 phụ nữ yếu thế.
Bà Hiền cho biết, gánh nặng ung thư tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng và có xu hướng trẻ hóa. Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố như thay đổi lối sống, áp lực công việc, ô nhiễm môi trường, dinh dưỡng chưa hợp lý, đặc biệt là thiếu kiến thức và tâm lý chủ quan trong việc khám sức khỏe định kỳ.
"Rất nhiều phụ nữ, nhất là phụ nữ lao động tự do, phụ nữ nhập cư, mẹ đơn thân, vì khó khăn kinh tế hoặc mải chăm lo cho gia đình mà quên mất việc chăm sóc chính bản thân mình. Khi phát hiện bệnh thì đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên tốn kém và kém hiệu quả", Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền chia sẻ.
Tại chương trình, TS.BS Phạm Tuấn Anh, Trưởng Khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện K cho biết, ung thư nếu được phát hiện sớm có thể điều trị triệt căn và rất hiệu quả trong thời gian ngắn, không tốn kém. Ngược lại, nếu để ở giai đoạn muộn, điều trị triệt căn gần như không có, thường điều trị kéo dài, tốn kém, nhiều tác dụng phụ và hiệu quả thấp.
"Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng trên 20.000 phụ nữ mắc ung thư vú, dù đây là loại ung thư dễ phát hiện sớm, tuy nhiên, tỷ lệ chị em phát hiện muộn lại rất cao, đặc biệt tỷ lệ khám định kỳ và tầm soát rất thấp. Điều này đòi hỏi phải tăng cường khám sàng lọc phát hiện sớm, tăng tỷ lệ điều trị hiệu quả và triệt căn, giảm gánh nặng chi phí", BS Tuấn Anh nhấn mạnh.
Đối với tiến bộ trong điều trị ung thư vú, BS Tuấn Anh cho hay, hiện có nhiều thuốc kể cả di căn để kéo dài sự sống, nhưng không điều trị được triệt căn. Thuốc đích và thuốc miễn dịch chủ yếu đóng vai trò trong giai đoạn ung thư vú di căn, giúp kéo dài thời gian sống thêm của người bệnh, làm chậm lại sự tiến triển của người bệnh, kiểm soát và làm giảm bớt triệu chứng, cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống.
"Gần đây 2 loại thuốc này được đưa vào điều trị cho người ung thư phát hiện ở giai đoạn sớm hơn. Ngoài phẫu thuật và xạ trị, khi bổ sung thêm thuốc đích và miễn dịch được kỳ vọng giúp giảm tỷ lệ tái phát di căn và tăng cơ hội triệt căn cho người bệnh", BS Tuấn Anh cho biết.
Theo chuyên gia của Bệnh viện K, đối với ung thư cổ tử cung, chiến lược tiêm phòng HPV hiện đang rất hiệu quả, kỳ vọng với tỷ lệ mở rộng tiêm phòng HIV trong thời gian tới, loại ung thư này sẽ giảm ở Việt Nam.
Bộ Y tế cho biết, bắt đầu từ năm 2026 sẽ triển khai tiêm phòng virus HPV miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em gái 11 tuổi, ưu tiên ở những vùng khó khăn trước.
BS Tuấn Anh cũng cho hay, việc xét nghiệm định kỳ HPV, xét nghiệm tế bào học, Pap, soi cổ tử cung... rất quan trọng trong việc phát hiện những tổn thương tiền ung thư khi chưa có triệu chứng, khi phát hiện được sẽ có phương pháp dự phòng cấp 1, điều trị khỏi triệt để.
Tại chương trình, NAPAS, Mestercard và Payoo đã trao tặng 2.010 suất tầm soát và xét nghiệm virus HPV cho Hội LHPN Việt Nam; trao cho Đoàn Thanh niên Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP Hồ Chí Minh 1.010 suất để trao tận tay cho những phụ nữ yếu thế đang công tác tại các khu công nghiệp, khu chế xuất ở Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, TP Hồ Chí Minh và lao động tự do ngoại tỉnh đang sinh sống ở các địa phương trên để thăm khám và tầm soát phát hiện sớm ung thư.
Ngay sau chương trình, 400 chị em đã được khám tầm soát ung thư tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Nhiều chị em công nhân hơn 40 tuổi cho biết, đây là lần đầu tiên họ khám tầm soát ung thư vú, cổ tử cung và buồng trứng.
Số chị em còn lại sẽ lần lượt được tầm soát ung thư đến hết tháng 1/2026 tại các bệnh viện lớn ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
Chương trình "Chạm sẻ chia, Trao hy vọng" là mô hình gây quỹ sáng tạo, gắn với các hoạt động thường ngày của cộng đồng. Toàn bộ nguồn lực huy động được sẽ được sử dụng để hỗ trợ tầm soát ung thư và xét nghiệm HPV miễn phí cho phụ nữ chưa có điều kiện thăm khám. Riêng trong năm 2024, chương trình đã trao tặng hơn 2.000 suất tầm soát miễn phí và 200 suất hỗ trợ tài chính cho các trường hợp có nguy cơ cao.