Lần đầu tiên sức khỏe tâm thần được đưa vào dự thảo Luật Phòng bệnh
Lần đầu tiên, dự thảo Luật Phòng bệnh có các quy định về sức khỏe tâm thần. Đây là những quy định rất mới nhằm phát hiện sớm yếu tố nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa, cũng như quy định quyền, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân và xã hội, của gia đình người bệnh, đặc biệt là trách nhiệm của chính quyền các cấp liên quan đến sức khỏe tâm thần.
Theo ông Phạm Đức Mạnh, Phó Cục trưởng Cục phòng bệnh (Bộ Y tế), dự thảo Luật Phòng bệnh đang được trình Quốc hội khoá XV xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 10.
Dự thảo luật bổ sung quy định về người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần từ năm 2026.
Ông Mạnh cho biết, ngành y tế đang chuyển mạnh từ tư duy tập trung “khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, “phòng bệnh từ sớm, từ xa, từ cơ sở”, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định về phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần, coi sức khỏe tâm thần là một phần không thể tách rời của sức khỏe toàn diện.
Dự thảo Luật đưa ra các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn sức khỏe tâm thần để phát hiện sớm và có các biện pháp phòng ngừa. Theo đó, đối tượng có nguy cơ cao mắc rối loạn sức khỏe tâm thần được khám sàng lọc, phát hiện sớm, theo dõi, hỗ trợ tâm lý xã hội và trị liệu phù hợp, nhằm ngăn ngừa diễn biến tâm thần xấu hơn, hoặc nặng hơn. "Đồng thời, cũng quy định trách nhiệm của các cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh liên quan đến khám sức khỏe tâm thần, trách nhiệm của chính quyền các cấp liên quan sức khỏe tâm thần. Đây là nội dung rất mới, rất quan trọng mà trước đây chưa có quy định cụ thể", ông Mạnh cho biết.
Theo ông Mạnh, nếu Luật Phòng bệnh được Quốc hội thông qua, sẽ có các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện. Về phía Bộ Y tế sẽ ban hành các hướng dẫn chuyên môn để quản lý các nguy cơ mắc sức khỏe tâm thần, giám sát và phát hiện sớm để tổ chức ngăn ngừa.
Ngoài ra, dự thảo Luật Phòng bệnh cũng có điểm mới là đưa thêm đối tượng được tiêm chủng mở rộng quốc gia (tiêm miễn phí vaccine phòng bệnh) để thể chế hoá Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
Theo quy định hiện hành, Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007) có quy định Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia tiêm miễn phí vaccine cho 2 nhóm đối tượng, là phụ nữ có thai và trẻ em dưới 6 tuổi.
Tuy nhiên, ở dự thảo Luật Phòng bệnh, đã mở rộng phạm vi, đối tượng là những người có nguy cơ vào Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, gồm: người già, người tham gia công tác phòng chống dịch, các đối tượng chính sách ưu tiên như lực lượng vũ trang...
"Việc mở rộng những đối tượng này trong Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia sẽ hướng tới tiêm chủng trọn đời cho người dân Việt Nam", ông Phí Văn Kiên, Phụ trách Phòng Quản lý tiêm chủng quốc gia, Cục Phòng bệnh nhấn mạnh.
Một điểm mới nữa trong dự thảo này có liên quan đến việc tiêm chủng bắt buộc. Cụ thể, dự thảo đề xuất bổ sung hình thức tiêm chủng một liều và tiêm chủng theo chiến dịch vào Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia. Hai hình thức này là tiêm chủng bắt buộc, sẽ được ngân sách nhà nước bảo đảm, ngoài hình thức tiêm chủng thường xuyên hiện nay.
Dự thảo Luật Phòng bệnh cũng đề xuất lấy ngày 7/4 hàng năm là "Ngày sức khỏe toàn dân Việt Nam", nhằm lan tỏa tinh thần chủ động phòng bệnh trong toàn dân.