Mỡ máu tăng gấp 100 lần do kích thích nội tiết tố trong chu kỳ thụ tinh ống nghiệm
Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) vừa tiếp nhận cấp cứu nữ bệnh nhân 39 tuổi do viêm tụy cấp nặng sau khi dùng thuốc kích trứng để chuẩn bị cho chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Điều bất ngờ nguyên nhân được xác định do tăng triglycerid trong máu một cách đột ngột và nghiêm trọng – mỡ máu cao gấp 100 lần bình thường.
Chị N.T.H (39 tuổi, Hà Nội) có chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể) bình thường, có tiền sử rối loạn mỡ máu, từng bị viêm tụy nhẹ và đái tháo đường thai kỳ. Chị H có nguyện vọng làm IVF, sau 2 tuần dùng thuốc kích trứng Menopur, chị bắt đầu đau bụng dữ dội vùng thượng vị, kèm buồn nôn và bí trung, đại tiện.
Kết quả xét nghiệm cho thấy triglycerid tăng vọt lên 170 mmol/L, trong khi giới hạn bình thường là dưới 1,7 mmol/L (gấp 100 lần) - đây là mức mỡ máu kỷ lục, cao nhất mà các bác sĩ từng gặp.
Chụp CT bụng phát hiện tụy bị tổn thương nặng, được chẩn đoán viêm tụy cấp Balthazar E.
Sau 3 ngày điều trị hồi sức tích cực, lọc máu thay huyết tương và hỗ trợ dinh dưỡng, kháng sinh cân bằng nước điện giải,... bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch.
Theo BS nội trú Phùng Việt Chiến, Khoa Điều trị tích cực và chống độc, Bệnh viện 19-8, Viêm tụy cấp là một tình trạng viêm cấp tính của tuyến tụy, có thể gây tổn thương tế bào nang tuyến do sự phá hủy của các men tụy.
Nguyên nhân phổ biến gây viêm tụy cấp gồm: Sỏi mật (chiếm đến 40–50% ca bệnh); uống rượu kéo dài; tăng triglycerid máu (>11,3 mmol/L); tác dụng phụ của một số thuốc (như corticosteroid, estrogen) và một số bệnh tự miễn hoặc chấn thương bụng.
Trường hợp của chị H, nguyên nhân là tăng mỡ máu cấp tính do kích thích nội tiết tố trong chu kỳ IVF.
Theo BS Chiến, dấu hiệu để nhận biết sớm viêm tụy cấp gồm: Đau bụng dữ dội ở vùng thượng vị, lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn ói, đầy bụng, khó tiêu, bí trung tiện hoặc tiêu chảy, có thể sốt, mệt mỏi, huyết áp tụt nếu viêm tụy nặng.
Viêm tụy cấp nếu không phát hiện sớm có thể dẫn đến biến chứng nặng như nhiễm trùng, hoại tử tụy, suy đa tạng, thậm chí tử vong.
"Nếu thấy các triệu chứng trên sau khi dùng thuốc điều trị nội tiết hoặc có yếu tố nguy cơ (rối loạn lipid, nghiện rượu, sỏi mật...), người bệnh cần đi khám ngay để tránh biến chứng", BS Chiến khuyến cáo.
BS Chiến cũng cho biết thêm, phụ nữ chuẩn bị làm IVF nên xét nghiệm mỡ máu và đánh giá nguy cơ chuyển hóa trước khi dùng thuốc kích trứng. Trong quá trình điều trị vô sinh, cần theo dõi sát mọi biểu hiện bất thường.
Người có tiền sử viêm tụy, rối loạn lipid máu, đái tháo đường cần được tư vấn kỹ càng trước khi bắt đầu chu kỳ IVF. Việc điều trị vô sinh cần được cá nhân hóa và giám sát chặt chẽ, nhất là ở những người có bệnh lý nền.