Ngày Tết cẩn trọng ngộ độc rượu và thực phẩm độc, lạ
Tết là khi nhà nhà sum vầy, những bữa tiệc gặp gỡ, liên hoan và không tránh khỏi trong bữa cỗ có rượu. Ngộ độc rượu trong dịp Tết luôn tiềm ẩn khi sử dụng phải rượu rởm pha cồn công nghiệp.
Năm nào vào dịp Tết, Bệnh viện Bạch Mai cũng tiếp nhận trường hợp ngộ độc rượu vào khám và điều trị.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ngộ độc rượu có hai loại: Ngộ độc ethanol thông thường, có thể gây lơ mơ, hôn mê, suy hô hấp, tụt huyết áp, thậm chí tử vong. Ngoài ra, rượu làm mất kiểm soát hành vi, dẫn đến tai nạn giao thông, bạo lực, xung đột, rối loạn tâm thần.
Ngộ độc cồn công nghiệp methanol, đây là loại cực kỳ nguy hiểm, gây mù mắt, tổn thương não, tỷ lệ tử vong rất cao. Điều đáng lưu ý là methanol thường không xảy ra đúng mấy ngày Tết, mà trước và sau Tết, khi người dân uống rượu không rõ nguồn gốc bên ngoài.
Những năm trước Trung tâm cấp cứu nhiều trường hợp ngộ độc methanol sau Tết. Có trường hợp sau bữa liên hoan công ty gặp mặt đầu xuân, 3 người ở Thái Bình (cũ) phải nhập viện vì ngộ độc rượu, trong đó có trường hợp nguy kịch, hôn mê, đồng tử giãn, thở yếu, phải thở máy, lọc máu, dùng thuốc giải độc.
Theo BS Nguyên, ngộ độc rượu nguy hiểm hơn ở người cao tuổi và người có bệnh nền, khi này chức năng gan, thận, tim, phổi đều đã giảm hoặc bị suy. Khả năng chịu đựng và chuyển hóa, thải trừ chất độc kém hơn nhiều so với người khỏe mạnh.
Bên cạnh ngộ độc rượu, ngộ độc thực phẩm cũng có nguy cơ gia tăng trong dịp Tết. Hiện nay, ngoài chuỗi sản xuất chính thức, còn rất nhiều thực phẩm được sản xuất theo quy mô nhỏ, tự phát, hộ gia đình, người dân mua theo “người quen”, mua qua mạng. Nhưng thực tế, nguồn thực phẩm nuôi trồng đó có an toàn hay không thì rất khó kiểm chứng.
BS cho hay, hiện nay, nhiều người thích thịt “hoang dã”, “tự nhiên”, nghĩ là ngon và sạch, nhưng chính môi trường hoang dã lại tiềm ẩn rất nhiều vi sinh vật, ký sinh trùng, vi khuẩn, virus lạ. Đây là nguồn của các bệnh lây truyền từ động vật sang người – bệnh hoang dã (zoonotic diseases). Không ít trường hợp là bệnh hiếm, bệnh lạ, rất khó chẩn đoán và điều trị.
Dịp Tết cũng là thời điểm nhiều người tìm mua thực phẩm “độc – lạ – hiếm”. Theo khuyến cáo của BS Nguyên, chỉ nên ăn những thực phẩm phổ biến, đã được ghi nhận chắc chắn là an toàn. Những sinh vật lạ, hiếm, ít người ăn thì không ai đảm bảo được chúng có độc hay không, mang mầm bệnh gì, chế biến thế nào cho an toàn.
"Không chỉ động vật, mà cả cây, quả lạ cũng tiềm ẩn rủi ro tương tự. Thiếu thông tin, thiếu kinh nghiệm là rủi ro cao", BS Nguyên nhấn mạnh.
Theo BS Nguyên, dấu điển hình nhất khi bị ngộ độc thực phẩm là từ hai người trở lên cùng có triệu chứng giống nhau sau khi ăn cùng một loại thực phẩm, trong khi người không ăn thì không bị. Các triệu chứng thường gặp gồm đau bụng, nôn, tiêu chảy, xuất hiện trong vài giờ đến vài ngày sau ăn. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp một người ăn nên chỉ người đó bị ngộ độc.
Người dân cần đi cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu nặng như: Nôn, tiêu chảy nhiều gây mất nước nhiều, hoặc nôn nhiều không thể uống được; sốt cao liên tục; đau bụng dữ dội, hoặc đau thường xuyên, liên tục; có các biểu hiện là tình trạng nặng của nhiễm trùng hoặc mất nước như mệt lả, rét run, tụt huyết áp, tiểu tiện ít đi.
Các biểu hiện không phải về tiêu hóa và thuộc về các cơ quan khác như rối loạn cảm giác, yếu cơ, liệt, lơ mơ, hôn mê, co giật, huyết áp tăng, tụt huyết áp, nhịp tim quá nhanh, quá chậm hoặc không đều, khó thở, gan mật, tiết niệu, vàng da,...
Các trường hợp có thể ở nhà theo dõi khi chỉ có nôn ít, ỉa chảy và đau bụng ít, có thể tự uống nước, sốt nhẹ hoặc không sốt và các triệu chứng có xu hướng đỡ dần.