Người dân có cần tiêm hết 7 mũi vaccine phòng COVID-19 hay không?
Bộ Y tế vừa ban hành quyết định sửa đổi, bổ sung văn bản đã ban hành trước đó về hướng dẫn, tổ chức buổi tiêm chủng vaccine phòng COVID-19, trong đó có thay đổi về mẫu giấy xác nhận đã tiêm vaccine COVID-19.
Theo mẫu giấy xác nhận này, có 7 mũi vaccine gồm mũi tiêm cơ bản (3 mũi), mũi tiêm nhắc lại (3 mũi) và mũi tiêm bổ sung (1 mũi). Người dân thắc mắc liệu có phải tiêm hết cả 7 mũi vaccine COVID-19 hay không?
TS Phạm Quang Thái, Trưởng Văn phòng Tiêm chủng mở rộng Khu vực miền Bắc, Phó Trưởng Khoa Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho biết, người khỏe mạnh sẽ chỉ tiêm 3 mũi vaccine phòng COVID-19, hoặc cùng lắm tiêm 4 mũi. Vì sao Bộ Y tế lại ban hành giấy chứng nhận mới gồm 7 mũi tiêm vaccine? Theo TS Thái, giấy chứng nhận mới mở rộng 7 mũi tiêm để có chỗ ghi thời gian và tên vaccine tiêm cho một số trường hợp đặc biệt. Điều này để phù hợp cho mọi đối tượng, phòng cho mọi tình huống phát sinh.
Ví dụ, vaccine Abdala của Cuba có liều cơ bản là 3 mũi, nhưng nếu người có miễn dịch kém cần tiêm liều bổ sung và sau đó tiêm liều nhắc lại. Như thế trường hợp này phải cần tiêm khoảng 5 mũi. Hoặc có trường hợp tiêm vaccine thử nghiệm 2 mũi nhưng vaccine chưa được cấp phép, để tăng cường miễn dịch, họ sẽ phải tiêm lại vaccine đã được cấp phép từ mũi đầu tiên. Như vậy, trường hợp này nếu tiêm đủ hết mũi tiêm thông thường và tăng cường sẽ cần tới 7 chỗ để ghi mũi tiêm vaccine gồm 2 mũi thử nghiệm, 2-3 mũi cơ bản, 1 mũi bổ sung (nếu có bệnh lý nền) và 1 mũi nhắc lại. Hoặc có trường hợp tiêm vaccine ở nước ngoài nhưng có thể tiêm vaccine không phù hợp với hướng dẫn của Việt Nam thì họ sẽ phải tiêm lại.
Theo giải thích của TS Thái, người dân phải hiểu thế nào là mũi cơ bản, mũi bổ sung và mũi nhắc lại. Mũi cơ bản là liều được các nhà sản xuất vaccine hướng dẫn và thực hành tiêm chủng đủ. Mỗi hãng sản xuất vaccine COVID-19 sẽ có số liều cơ bản khác nhau. Ví dụ vaccine AstraZeneca, Pfizer, Moderna,... có liều cơ bản là 2 mũi; vaccine Abdala của Cuba có liều cơ bản là 3 mũi nhưng vaccine Janssen của hãng Johnson&Johnson chỉ có 1 mũi.
Sau khi tiêm liều cơ bản, các nhà khoa học nhận thấy sau một thời gian, miễn dịch của cơ thể bị giảm dần, khi đó người dân cần tiêm mũi tăng cường. Trường hợp người có miễn dịch kém (ung thư, HIV hoặc bệnh nhân ghép tạng) dù đã được tiêm liều cơ bản nhưng do đáp ứng miễn dịch yếu nên phải được tiêm một mũi vaccine nữa so với liều cơ bản, gọi là mũi bổ sung.
Với mũi bổ sung, sau một tháng kể từ ngày tiêm mũi cuối cùng của liều cơ bản, người dân đã có thể được tiêm ngay. Người dân có thể sử dụng chính loại vaccine đã được tiêm ở liều cơ bản để tiêm mũi bổ sung. Nếu không, có thể dùng vaccine mRNA (như của Pfizer, Moderna...) để thay thế. Với người sức khỏe tốt, có hệ miễn dịch cùng kháng thể ở mức cao, ngay sau khi tiêm liều cơ bản sẽ không cần tiêm mũi bổ sung. Tuy nhiên, sau 6 tháng kể từ ngày tiêm mũi cuối cùng của liều cơ bản, những người này có thể tiêm mũi nhắc lại.
Đối tượng dành cho cho mũi tiêm vaccine mũi nhắc lại là người mắc bệnh nền, tiếp xúc nhiều với F0, bác sĩ tuyến đầu hay những trường hợp có nghề nghiệp bắt buộc phải thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Người dân có thể tiêm mũi nhắc lại bằng vaccine cùng loại với liều cơ bản, vaccine mRNA hoặc vaccine vector (AstraZeneca).
Việt Nam đang triển khai tiêm mũi bổ sung, mũi nhắc lại để ứng phó với biến thể mới Omicron. Tới chiều 8/1, cả nước đã tiêm trên 2.217.588 liều bổ sung và 5.588.21 liều nhắc lại. Tỷ lệ bao phủ 1 liều vaccine ở nước ta đạt 99,8% và tỷ lệ tiêm đủ liều cơ bản đạt 92,1% dân số từ 18 tuổi trở lên.