Nguy cơ kháng kháng sinh đang tiến gần mức báo động toàn cầu
Thông tin trên được ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) đưa ra tại bài phát biểu khai mạc tại Tọa đàm “Bước tiến trong Phát hiện, Chẩn đoán và Điều trị bệnh” thuộc Tuần lễ VinFuture 2025 ngày 3/12/2025.
Mở đầu bài phát biểu, ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) đã chỉ ra bức tranh y tế thế giới năm 2025 đang đứng trước hàng loạt biến động sâu sắc. Tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là ung thư, tiểu đường và tim mạch, không ngừng gia tăng ở nhiều khu vực; trong khi các bệnh truyền nhiễm tái nổi và xuất hiện mới tiếp tục gây ra các đợt bùng phát khó lường. Biến đổi khí hậu khiến dịch bệnh lan rộng nhanh hơn, tạo thêm áp lực lên hệ thống y tế vốn đã chịu nhiều sức ép sau đại dịch.
Theo ông Quang, nguy cơ kháng kháng sinh đang tiến gần mức báo động toàn cầu, đe dọa góp phần đảo ngược nhiều thành quả của ngành y trong hàng thập kỷ qua. Đây không còn là vấn đề của riêng quốc gia nào mà là thách thức chung đòi hỏi sự phối hợp, chia sẻ tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các nhà khoa học trên thế giới. Cùng với đó, sự chênh lệch về khả năng tiếp cận dịch vụ y tế giữa các quốc gia và các nhóm dân cư đang bộc lộ rõ rệt hơn. Khi dân số già hóa nhanh và mô hình bệnh tật thay đổi, các quốc gia buộc phải tìm kiếm những giải pháp tiên tiến, hiệu quả và bền vững nhằm nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe.
Trong bối cảnh đó, chủ đề của buổi tọa đàm “Bước tiến trong Phát hiện, Chẩn đoán và Điều trị bệnh”, mang ý nghĩa hết sức thời sự và mang tầm chiến lược đối với sự nghiệp chăm sóc sức khỏe toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Nhưng trong bối cảnh nhiều khó khăn đan xen này, Cục trưởng Nguyễn Ngô Quang chỉ ra một tín hiệu đáng mừng: “Cơ hội chưa từng có đang mở ra từ sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ gen và vật liệu sinh học”.
Những công nghệ này đang dẫn dắt y học chuyển dịch từ mô hình điều trị truyền thống sang mô hình y học chính xác, dựa trên dữ liệu, đặc tính gen và đặc điểm bệnh lý của từng người. Đó cũng là lý do chủ đề của buổi tọa đàm “Bước tiến trong Phát hiện, Chẩn đoán và Điều trị bệnh”, trở thành một trong những tâm điểm quan trọng nhất của chuỗi Tọa đàm Khoa học vì Cuộc sống.
Trong bài phát biểu, ông Nguyễn Ngô Quang nhấn mạnh thêm, Bộ Y tế Việt Nam xác định khoa học – công nghệ là trụ cột quan trọng nhất để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và tăng cường năng lực hệ thống y tế trong những năm tới. Đây là ưu tiên chiến lược, thể hiện nhất quán trong chính sách, từ phát triển cơ sở dữ liệu y tế, bệnh án điện tử, nền tảng chia sẻ thông tin đến nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo.
Theo ông, trong 5 năm qua, Giải thưởng VinFuture đã góp phần tạo nên môi trường khoa học cởi mở và nuôi dưỡng tinh thần đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Các nhà khoa học đoạt giải không chỉ tạo nên những công trình mang tính toàn cầu mà còn góp phần định hướng lại công nghệ y tế trong nước, từ đó khẳng định vị trí của Việt Nam trong cộng đồng nghiên cứu quốc tế. Ông bày tỏ kỳ vọng Tọa đàm năm nay sẽ trở thành bước khởi đầu của nhiều hợp tác chuyên sâu giữa Việt Nam và các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện hàng đầu thế giới. Những hợp tác này, theo ông, sẽ mở ra cơ hội tiếp cận các công nghệ tiên tiến, triển khai nghiên cứu chung và đặc biệt đưa các tiến bộ khoa học vào phục vụ bệnh nhân Việt Nam.
Ông Nguyễn Ngô Quang nhấn mạnh: “Tôi mong các nhà khoa học, bác sĩ Việt Nam sẽ tận dụng tối đa cơ hội đặc biệt này để học hỏi, kết nối và cùng kiến tạo những giải pháp y tế hiệu quả, bền vững và dễ tiếp cận nhất cho người dân”. Đây cũng là định hướng lớn mà Bộ Y tế đặt ra trong chiến lược chuyển đổi số y tế, hướng đến hình thành hệ sinh thái y tế thông minh dựa trên dữ liệu, nơi mỗi bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị theo phương pháp tối ưu nhất.