Nhiều lợi ích khi cai thuốc lá
Cai thuốc lá có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa diễn tiến các bệnh lý tim mạch. Nghiên cứu cho thấy, đối với người mắc bệnh động mạch vành, cai thuốc lá giảm đi 36% nguy cơ biến chứng tim mạch và 50% nguy cơ tử vong sớm.
Theo PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh, ở người nhồi máu cơ tim, cai thuốc lá giảm 40% nguy cơ tử vong, 30% nguy cơ. Sau 1 năm cai thuốc, nguy cơ mắc bệnh tim mạch giảm đi một nửa. Sau 15 năm, nguy cơ mắc bệnh sẽ như người bình thường, chưa từng hút thuốc lá.
Tuy nhiên, BS Vinh cũng cho biết, ở bệnh nhân ung thư, việc cai thuốc lá không thể giúp người bệnh khỏe mạnh trở lại như bình thường bởi khói thuốc đã tác động sâu sắc lên phế quản, làm biến đổi cấu trúc và dẫn đến ung thư. Lúc này, việc cai thuốc lá sẽ làm giảm bớt phần nào tiến triển của bệnh, đặc biệt nếu cai thuốc lá trước 40 tuổi thì nguy cơ mắc ung thư phổi cũng giảm xuống rõ rệt.
Đồng quan điểm này, PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai ví dụ: Nếu một người vừa đặt stent mạch vành tốn mấy chục triệu nếu vẫn tiếp tục hút thuốc sẽ có nguy cơ tắc lại, tắc mạch vành khác, hiệu quả điều trị không, gánh nặng bệnh tật không được giải quyết. Bên cạnh đó, nhóm bệnh nhân ung thư phổi sẽ kháng hoá chất hoặc mắc ung thư mới; nhóm bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính nếu vẫn hút sẽ tái phát các thuốc điều trị cắt cơn không hiệu quả; nhóm phụ nữ mang thai và trong độ tuổi sinh sản…nếu hút thuốc lá hoặc thuốc lá thụ động sẽ ảnh hưởng đến chất giống nòi…
Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cũng cho hay, các cán bộ y tế với sứ mệnh của mình cần bảo vệ thế hệ trẻ tránh xa thuốc lá và các loại thuốc lá mới vì nếu đã thử hút thuốc nguy cơ nghiện ở thế hệ trẻ sẽ rất cao. Đặc biệt, đối với những người đang mắc các bệnh có liên quan đến thuốc lá hoặc không, nếu hút thuốc lá và bị ảnh hưởng của thuốc lá thụ động sẽ gây ra tiên lượng bệnh khó khăn, chi phí điều trị tốn kém, kèm theo nguy cơ kháng với thuốc điều trị.
Chia sẻ lợi ích của việc cai thuốc lá, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, ngoài lợi ích về sức khoẻ, việc cai thuốc còn đem lại nhiều lợi ích khác, trước hết là mặt kinh tế. Đầu tiên, người hút sẽ tiết kiệm được khoản chi phí không nhỏ để mua thuốc lá, tiếp đó còn tránh được những thiệt hại về thu nhập do những ngày đi khám và chữa bệnh. Thêm vào đó, việc cai thuốc lá còn giảm bớt nguy cơ mắc bệnh cho những người hút thuốc lá thụ động, là trách nhiệm đối với người thân, gia đình và cộng đồng.
“Lợi ích của việc cai thuốc lá rất rõ ràng, thế nhưng việc cai thuốc không dễ dàng vì thuốc lá có chứa chất nicotin – một chất gây nghiện tác động lên não theo cơ chế tương tự như heroin và cocain, tạo ra cảm giác sảng khoái. Xếp loại mức độ gây nghiện của các chất gây hưng phấn thần kinh, nicotin chính là chất gây nghiện hơn cả heroin, cocain, cần sa, rượu và cà phê. Do đó, rất nhiều người đã quyết tâm bỏ thuốc lá nhưng sau đó tái nghiện”, BS Vinh nhấn mạnh.
Theo PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, để cai thuốc lá thành công, người hút thuốc lá cần áp dụng 4 bước quan trọng. Đầu tiên, hãy so sánh mặt lợi – hại của việc hút thuốc lá đối với bản thân, gia đình và những người xung quanh. Thứ hai, hãy liệt kê những việc làm có thể thay thế cho thói quen hút thuốc như nhai một thanh kẹo cao su, cắn hạt hướng dương, hoặc đi bộ, tập thể dục, ngâm nga bài hát yêu thích… Thứ ba, hãy tìm kiếm chỗ dựa vững chắc để quyết tâm thực hiện cai thuốc lá, có thể là đưa ra một mục tiêu mới, hoặc dựa vào sự hỗ trợ của gia đình. Thứ tư, bắt đầu thực hiện.
Hút thuốc lá gây ảnh hưởng xấu đến các cơ quan trong cơ thể, do đó khuyến cáo mọi người cần kiên quyết loại bỏ các yếu tố hình thành thói quen hút thuốc lá, cũng như kiên trì thực hiện việc cai thuốc lá bằng chế độ tập luyện và dinh dưỡng phù hợp. Đặc biệt, người hút thuốc lá lâu năm, kéo dài cần khám, tầm soát bệnh tim mạch định kỳ để phòng ngừa nguy cơ và có hướng xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.