Nhiều người nguy kịch vì chủ quan với vết thương rất nhỏ
Theo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhiều người bị vết thương rất nhỏ như gai đâm, đinh đâm, xước da, dập móng... nhưng chủ quan không xử lý, dẫn tới nhiễm uốn ván nặng, khi vào viện đã nguy kịch. Tỷ lệ tử vong do uốn ván rất cao, nhất là ở trường hợp có thời gian ủ bệnh ngắn.
Ngày 1/5, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, nơi đây đang điều trị cho bé gái L.T.M (7 tuổi, ở Hà Giang) trong tình trạng nguy kịch vì dẫm phải mảnh gỗ nhỏ khi chơi đá bóng.
Cháu bé được đưa đến cấp cứu trong tình trạng gồng cứng tăng trương lực cơ toàn thân, co giật, môi tím tái và suy hô hấp.
Một tuần trước khi nhập viện, bé gái chơi đá bóng và bị thanh gỗ mục đâm vào mu bàn chân trái. Gia đình chỉ sơ cứu tại chỗ, không đưa cháu đi tiêm huyết thanh phòng uốn ván (SAT), cũng không phát hiện dị vật còn sót lại trong vết thương. Ba ngày sau, vết thương khô mặt, chỉ hơi tấy đỏ quanh vùng bị đâm nên gia đình chủ quan, cho rằng không nghiêm trọng.
Đến ngày thứ 6, cháu có biểu hiện mệt mỏi, đau mỏi cơ toàn thân, ăn uống kém. Sáng hôm sau, cháu xuất hiện tình trạng cứng hàm, gồng cứng tay chân, co giật toàn thân và được chuyển cấp cứu đến Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tại đây, cháu được chẩn đoán mắc uốn ván toàn thể, với đường xâm nhập từ vết thương ở mu bàn chân trái.
Khi nhập viện, cháu rơi vào tình trạng nặng suy hô hấp cấp, co giật toàn thân, môi tím tái. Các bác sĩ lập tức đặt nội khí quản để hỗ trợ thở máy, làm sạch vết thương và lấy ra một mảnh gỗ kích thước 1 x 0,3 cm còn găm sâu trong bàn chân.
ThS.BS Hà Việt Huy, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết: “Trường hợp cháu M diễn biến rất nhanh và nặng, thời gian ủ bệnh ngắn, suy thận cấp, nước tiểu đỏ như máu, nguy cơ tử vong rất cao nên cháu đã được chuyển sang điều tại Trung tâm Hồi sức tích cực”.
Theo BS Huy, bệnh uốn ván hiện nay hiếm gặp ở trẻ em do phần lớn đã được tiêm phòng đầy đủ từ 2 tháng tuổi đến 7 tuổi. Tuy nhiên, nếu không được tiêm nhắc đúng lịch hoặc xử trí vết thương đúng cách, vi khuẩn uốn ván vẫn có thể xâm nhập và gây bệnh.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thường xuyên tiếp nhận những bệnh nhân mắc uốn ván nặng chuyển đến, có thời điểm bệnh viện tiếp nhận gần 10 trường hợp trong tình trạng cứng hàm do trước đó bị vết thương hở và tự xử lý, dẫn đến nhiễm vi khuẩn uốn ván, nhiều người phải thở máy, nguy kịch.
Điển hình là ông N.T.K (66 tuổi, Hải Dương) nhiễm vi khuẩn uốn ván nặng, toàn thân co cứng, suy hô hấp, phải đặt ống và thở máy.
Trước đó 1 tháng, ông K bị gai đâm vào chân và tự xử lý tại nhà, không tiêm phòng uốn ván. Khi có biểu hiện cứng hàm, khó nuốt, ông mới nhập viện điều trị thì đã bị nhiễm uốn ván nặng.
Trường hợp khác là ông P.B.H (65 tuổi, ở Bắc Ninh) bị mảnh gỗ đâm vào ngón tay phải và tự xử lý bằng nước và băng keo cá nhân, dẫn đến vết thương mưng mủ. Ông H đi khám tại cơ sở y tế gần nhà trong tình trạng khó há miệng, cứng hàm, sau đó được giới thiệu lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vì nghi mắc uốn ván.
Theo BS Hà Việt Huy, nha bào uốn ván có thể xâm nhập qua các vết thương ở da và niêm mạc. Các vết thương này có thể rất nhỏ như gai đâm, đinh đâm, xước da, dập móng, ngoáy tai, xỉa răng, bấm lỗ tai…, hoặc là những vết thương to, sâu, có nhiều ngóc ngách, thường gặp trong lao động, tai nạn giao thông, gãy xương hở, bỏng sâu… Thậm chí, vi khuẩn có thể xâm nhập sau đẻ nếu còn sót rau, kiểm soát tử cung, nạo thai, sau phẫu thuật đường tiêu hóa, cắt trĩ, cắt rốn bằng dụng cụ không vô trùng.
Nhiều trường hợp không phát hiện được đường xâm nhập vì vết thương đã khâu kín hoặc tự liền, trong khi bên trong vẫn còn tổ chức hoại tử, dập nát hoặc dị vật. Nếu có nhiễm khuẩn kèm theo, môi trường này càng thuận lợi cho vi khuẩn uốn ván phát triển và sinh độc tố.
“Tỷ lệ tử vong do uốn ván rất cao, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng cách tiêm vaccine uốn ván đầy đủ và xử lý kỹ mọi vết thương, kể cả những vết trầy xước nhỏ. Tiêm vaccine đúng lịch và đầy đủ là biện pháp hiệu quả, an toàn và ít tốn kém nhất hiện nay”, BS Huy nhấn mạnh.