Những bệnh nguy hiểm do hút thuốc lá gây ra
Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ hút thuốc lá cao trên thế giới. Theo thống kê, có khoảng 15,6 triệu người trưởng thành sử dụng thuốc lá, chiếm 22,5%. Bên cạnh những người hút thuốc lá trực tiếp, lượng người hút thuốc lá thụ động (hít phải khói thuốc) cũng ở mức cao đáng báo động.
ThS.BSCK2 Vũ Thị Dịu, Phó trưởng Khoa Hô hấp, Bệnh viện 19-8 cho biết, hút thuốc lá gây rất nhiều ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe con người. Tại Khoa Hô hấp Bệnh viện 19-8, ngày càng đông bệnh nhân tới khám, nhập viện vì những bệnh liên quan đến hút thuốc như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), ung thư phổi…
Theo BS Dịu, hút thuốc lá gây tổn thương phổi, dẫn đến suy hô hấp mạn tính. Hút thuốc lá dẫn đến tích tụ một số lượng hóa chất độc hại đáng kể trong đường hô hấp. Lâu dài sẽ làm tắc nghẽn phổi, đưa đến các vấn đề về hô hấp và suy giảm chức năng của phổi.
Nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá có thể dẫn đến COPD (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), hầu hết những bệnh nhân mắc COPD đều có liên quan đến hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động. Hiện tại ở Khoa Hô hấp - Bệnh viện 198 đang quản lý gần 600 bệnh nhân COPD; ngoài ra hút thuốc lá cũng làm nặng bệnh nhân hen phế quản, gây viêm phổi, tràn khí màng phổi và tăng tỉ lệ mắc bệnh lao phổi
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), trong khói thuốc lá có khoảng gần 7.000 hợp chất hóa học, trong đó có ít nhất 69 hóa chất gây ung thư gồm 11 chất hóa học xếp vào nhóm 1 (là nhóm các chất đã được chứng minh chắc chắn gây ung thư ở người); 7 chất hóa học xếp nhóm 2A (là nhóm các chất có thể gây ung thư ở người và 49 chất hóa học xếp nhóm 2B (gây ung thư ở động vật và có thể gây ung thư ở người).
Các chất độc này và sản phẩm chuyển hóa của nó trong cơ thể người có thể gây ung thư theo nhiều cơ chế khác nhau như: gắn vào bộ gen và gây ra các đột biến gen ung thư; gắn lên màng tế bào và gây rối loạn quá trình phát triển của tế bào; hoặc gây viêm mạn tính dẫn đến quá trình tăng sinh mạch máu bất thường và phát triển thành ung thư.
“Theo Trung tâm kiểm soát dịch bệnh những người hút thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 25 lần. Hút thuốc lá không chỉ gây ra ung thư phổi mà còn dẫn đến vô số các loại ung thư như: mũi, miệng, thanh quản, khí quản, thực quản, dạ dày, tụy, thận, bàng quang, cổ tử cung, tủy xương và máu. Nguyên nhân là các hóa chất có trong trong thuốc lá xâm nhập vào cơ thể qua các vách phế nang tại phổi, ngấm vào cơ thể. Các hóa chất này có khả năng tạo ra đột biến trong các tế bào cơ thể bạn khiến cho chúng sinh sôi nảy nở theo cách không kiểm soát được, dẫn đến ung thư”, BS Dịu nhấn mạnh.
Phó trưởng Khoa Hô hấp, Bệnh viện 19-8 còn cho biết, hút thuốc lá làm tăng quá trình lão hóa, sớm xuất hiện các nếp nhăn (đặc biệt là xung quanh mắt và môi), các đốm đồi mồi, đôi mắt sưng húp, da xỉn, khô và vô hồn. Nguyên nhân là vì các hóa chất hiện diện trong thuốc lá làm cho các mao mạch dưới da của bạn co lại làm hạn chế lưu lượng máu đến da của bạn.
Việc thiếu máu và oxy khiến cho da khô và nhăn nheo. Về lâu dài, dẫn đến tổn thương vĩnh viễn các sợi liên kết như elastin và collagen, những cấu trúc làm căng, mịn da – từ đó hình thành nên các nếp nhăn vĩnh viễn, lão hóa sớm.