Tăng cường kiểm soát cửa khẩu, phòng bệnh Nipah và các bệnh truyền nhiễm

Ngày 14/2, Bộ Y tế cho biết, sau khi Ấn Độ công bố đã kiểm soát được ổ dịch Nipah tại nước này, ngày 3/2, Bangladesh báo cáo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ghi nhận 1 trường hợp tử vong do virus Nipah. 

Bệnh nhân là nữ, 45 tuổi, không có tiền sử đi lại trong nước và quốc tế, nhưng có tiền sử sử dụng uống nhựa cây chà là tươi nhiều lần trong khoảng thời gian từ 5-20/1. Bệnh nhân khởi phát triệu chứng bệnh ngày 21/1 và tử vong ngày 27/1. Xét nghiệm 6/35 mẫu bệnh phẩm của người tiếp xúc với bệnh nhân cho kết quả âm tính.

Từ năm 2001 đến nay, Bangladesh ghi nhận 348 trường hợp mắc virus Nipah, trong đó 250 trường hợp tử vong (72%), gần một nửa số ca nhiễm có tiền sử sử dụng nhựa chà là tươi hoặc lên men. 

Tại Bangladesh, mặc dù các trường hợp nhiễm virus Nipah được báo cáo quanh năm, nhưng các đợt bùng phát thường xảy ra từ tháng 12 đến tháng 5, trùng với thời điểm thu hoạch và tiêu thụ nhựa cây chà là, các chùm ca bệnh xảy ra tại các huyện miền trung và tây bắc của đất nước.

WHO đánh giá, nguy cơ dịch bệnh do virus Nipah tại Bangladesh, khu vực biên giới Myanmar, Ấn Độ, cũng như toàn cầu ở mức thấp, do lây lan chủ yếu qua loài dơi ăn quả và qua theo dõi chưa từng phát hiện có vụ dịch nào lây lan qua biên giới.

Bộ Y tế khẳng định, hiện nay nước ta chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah. Tuy nhiên, trên thế giới, bệnh truyền nhiễm tiếp tục diễn biến phức tạp, nguy cơ xâm nhập vào nước ta luôn hiện hữu. Bệnh do virus Nipah ít có nguy cơ xâm nhập vào nước ta do các ổ dịch nhỏ của các quốc gia đã được khống chế.

Tại Việt Nam, khí hậu nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm phát triển và lưu hành quanh năm. Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 19.600 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 4 ca tử vong, so với cùng kỳ năm 2025, số mắc cao hơn 2,2 lần, số tử vong cao hơn 1 ca. Số mắc trong 1,5 tháng qua có xu hướng giảm (khoảng 2.800 trường hợp của tuần gần đây và thấp hơn 2 lần so với tuần đầu năm nay). 

Theo Bộ Y tế, tại khu vực phía Nam tuy sốt xuất huyết có cao hơn so với cùng kỳ đầu năm 2025, nhưng chỉ bằng 20% so với thời kỳ cao điểm mùa mưa từ tháng 9-10/2025. Tuy nhiên, bệnh sốt xuất huyết có nguy cơ tăng dần từ tháng 4 và đạt đỉnh vào khoảng tháng 9 đến tháng 10 của năm.

Một số bệnh lây truyền qua đường hô hấp như sởi, rubella, cúm, bạch hầu, ho gà có thể gia tăng lẻ tẻ do đang trong thời gian chuyển mùa Đông - Xuân, thuận lợi cho mầm bệnh phát triển, kết hợp với sự giao lưu, đi lại tăng cao trong dịp đầu năm dễ lây lan. 

Bộ Y tế cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 16.876 trường hợp mắc cúm, không ghi nhận tử vong, so với tháng trước, số mắc giảm 31,9%. So với cùng kỳ năm 2025, số mắc ghi nhận giảm 29%.

Tay chân miệng ghi nhận 12.194 trường hợp, 2 ca tử vong, so với cùng kỳ năm 2025 số mắc cao hơn 4 lần. Tuy nhiên, trong 1,5 tháng qua, số mắc có xu hướng giảm. 

Với bệnh dại, theo Bộ Y tế, đã ghi nhận 7 trường ca tử vong từ đầu năm 2026 đến nay, giảm 2 ca so với cùng kỳ năm 2025.

Bộ Y tế cũng cảnh báo về bệnh lây truyền qua đường tiêu hoá như tay chân miệng, liên cầu lợn ở người có thể gia tăng trong dịp Tết và đầu năm do có sự gia tăng về giao lưu ăn uống, sử dụng thực phẩm.

Trước nguy cơ trên, Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với WHO để cập nhật tình hình dịch Nipah tại Ấn Độ, Bangladesh, đặc biệt là các trường hợp tử vong để có phương án ứng phó.

Trong 2 tuần đầu tháng 2, Bộ Y tế đã tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát công tác phòng, chống dịch bệnh, trong đó có dịch bệnh do virus Nipah ở các cửa khẩu quốc tế.

Bộ Y tế vừa có công văn gửi Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh chỉ đạo các Ban Quản lý cảng, Ban Quản lý cửa khẩu và đơn vị liên quan tạo điều kiện thuận lợi, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức kiểm dịch y tế đảm bảo cơ sở vật chất thiết bị, bố trí địa điểm phù hợp để triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh theo quy định.

Bộ Y tế tiếp tục tăng cường công tác truyền thông, chuẩn bị sẵn sàng và chủ động các phương án để kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh với mọi tình huống có thể xảy ra, cũng như đáp ứng công tác phòng, chống dịch để ngăn chặn sự xâm nhập các dịch bệnh nguy hiểm vào trong nước.