Thời tiết nồm ẩm, tăng mạnh bệnh nhi nhập viện do hen phế quản

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, mỗi ngày tiếp nhận hơn 1.000 bệnh nhi đến khám, trong đó tại Khoa Miễn dịch – Dị ứng – Khớp có 100 bệnh nhi (tăng từ 30%-50%), nhiều trẻ vào viện do ho, thở khò khè, thở rít, hen phế quản. Đáng chú ý, nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng cấp cứu vì lên cơn hen mức độ nặng, gây khó thở, thở rít, phải được hỗ trợ thở oxy và sử dụng thuốc giãn phế quản để cắt cơn hen.

Nguy hiểm nếu không kịp thời tới viện

Nằm điều trị tại Khoa Miễn dịch – Dị ứng – Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương mấy ngày nay, bé N.H.N (4 tuổi, Hà Tĩnh) đã đỡ hơn hôm đầu vào nhập viện, tuy nhiên vẫn phải thở oxy. Bà của bé cho biết, lúc ở nhà, cháu ho, sau đó khó thở kèm nôn nhiều. Vốn có bệnh tiền sử hen phế quản từ khi 3 tuổi, mỗi khi thay đổi thời tiết, bé N thường ho rất nhiều, lần nào ho cũng dẫn đến nôn và khó thở đều phải nhập viện để thở oxy và khí dung. Những lần trước nhẹ hơn nên cháu chỉ nhập bệnh viện tỉnh, lần này khó thở nặng hơn, gia đình đưa cháu ra Bệnh viện Nhi Trung ương thăm khám.

Cùng phòng với bé N là bé P.K.N (10 tuổi, Nghệ An) cũng phải thở oxy do hen phế quản. Bố của bệnh nhi cho biết, năm 2022 cháu khám ở tỉnh và được chẩn đoán mắc hen phế quản, thỉnh thoảng thay đổi thời tiết bệnh lại tái phát và nhập viện. Lần này, trước khi vào viện 3 ngày, bé có biểu hiện ho, tức ngực, khó thở, đặc biệt là nửa đêm về sáng thì có những cơn khó thở khiến trẻ không ngủ được.

Chị Nguyễn Thị Phương (Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, cả hai con trai (6 và 8 tuổi) nhà chị đều mắc hen phế quản từ nhỏ. Tuần trước, cả hai cháu có biểu hiện ho, sau tăng dần khó thở, thở rít. “Nửa đêm thấy con nặng hơn nên tức tốc đưa tới bệnh viện gần nhà. Sau khi điều trị khí dung và thở oxy 5 ngày, các cháu đã ổn định và xuất viện”, chị Phương kể.

Theo TS.BS Lê Quỳnh Chi, Trưởng khoa Miễn dịch – Dị ứng – Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương, trong tháng 3 Khoa tiếp nhận 50 bệnh nhi nhập viện vì lên cơn hen cấp, các cháu nhập viện đều trong tình trạng khó thở, phải thở oxy với biểu hiện cơn hen phế quản từ mức trung bình trở lên. Hầu hết trẻ nhập viện vì cơn hen cấp đều chưa được điều trị dự phòng đầy đủ, có những trường hợp bác sĩ đã kê đơn dự phòng, nhưng gia đình chưa tuân thủ cho con uống thuốc theo đơn. Có trường hợp trẻ mới chỉ được gia đình đưa đi khám ở các phòng khám, chưa được thăm dò về chức năng hô hấp, các test dị ứng nên chưa được chẩn đoán xác định là hen và điều trị dự phòng. Điển hình là 2 trường hợp cháu N.H.N và P.K.N nêu trên, đều có tiền sử ho, khò khè, đã được chẩn đoán hen nhưng chưa được điều trị dự phòng nên nhập viện trong tình trạng cơn hen cấp mức độ nặng gây khó thở.

Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh hen gia tăng?

Trung bình mỗi ngày Khoa Miễn dịch – Dị ứng – Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận khoảng 60-80 bệnh nhi đến khám, tuy nhiên thời gian gần đây có ngày Khoa tiếp nhận lên đến hơn 100 bệnh nhi (tăng từ 30-50%), trong đó có rất nhiều trẻ đến khám vì ho, thở khò khè, thở rít, hen phế quản. Chỉ tính riêng 5 ngày trong tháng 3 (từ 27- 31/3), Khoa tiếp nhận hơn 120 trẻ đến khám được chẩn đoán mắc bệnh hen, 10% trong số đó phải nhập viện điều trị, có những trường hợp nhập viện cấp cứu vì lên cơn hen cấp mức độ nặng, gây khó thở, thở rít, phải được hỗ trợ thở oxy và sử dụng thuốc giãn phế quản để cắt cơn hen.

Lý giải vì sao lại gia tăng trẻ nhập viện vì hen phế quản, TS.BS Lê Quỳnh Chi cho hay, do thời tiết thay đổi thất thường, trời mưa, nồm ẩm khiến tỷ lệ bệnh nhi hen nhập viện khá đông, đặc biệt tăng mạnh bệnh nhi lên cơn hen cấp. BS Chi cũng lưu ý với các phụ huynh có con bị bệnh hen, việc xác định chính xác bệnh và điều trị dự phòng đầy đủ sẽ giúp kiểm soát tốt nền viêm mạn tính của đường thở, giúp chức năng hô hấp của trẻ trở về bình thường, không ảnh hưởng đến cấu trúc của đường thở cũng nhu các hoạt động trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu trẻ không được điều trị dự phòng đầy đủ, đúng cách thì sẽ thường xuyên bị lên cơn hen cấp. Đặc biệt, có những thay đổi nhỏ như đi bơi, sinh hoạt ngoại khoá, hoặc thay đổi đột ngột về thời tiết, môi trường sống, có nguy cơ mắc hen cấp nặng.

Bệnh hen phế quản không kiểm soát sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Hen ở trẻ em chủ yếu thuộc týp hen dị ứng, thường đáp ứng tốt với các thuốc điều trị dự phòng như corticosteroid hạng hít hoặc corticosteroid dạng hít phối hợp với thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài. Để đạt được kiểm soát tốt bệnh hen, các bác sĩ khuyến cáo, ngoài vấn đề tiên quyết là tuân thủ điều trị các thuốc dự phòng để ổn định bệnh, cha mẹ cần đảm bảo chất lượng môi trường, vệ sinh nhà cửa, trường lớp, để tránh những căn nguyên gây khởi phát cơn hen ở trẻ.

Theo khuyến cáo của Bệnh viện Nhi Trung ương, những trẻ hen phế quản cần được tiêm phòng đầy đủ vaccine cúm hằng năm và vaccine phế cầu theo tuổi. Trong trường hợp trẻ nhiễm virus, gia đình cần tuân thủ xịt thuốc dự phòng theo y lệnh, vệ sinh mũi họng, xúc miệng thường xuyên.

Ngoài ra, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám định kỳ thường xuyên để được đánh giá về chức năng hô hấp, tình trạng kiểm soát hen của trẻ, đồng thời, được các chuyên gia y tế hướng dẫn cách xử trí khi lên cơn hen cấp. Phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan sử dụng theo đơn thuốc cũ hoặc tự thay đổi phác đồ điều trị mà không có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa, khiến tình trạng bệnh của trẻ ngày càng chuyển biến nặng.