Từ năm 2026, đối tượng nào sẽ được ưu tiên khám bệnh miễn phí?
Theo đề xuất của Bộ Y tế, từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, tùy nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Bộ Y tế đang xây dựng Đề án từng bước thực hiện chính sách miễn viện phí theo Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị. Nghị quyết đặt ra mục tiêu, từ năm 2026 người dân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần; đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT) theo lộ trình.
Theo đề xuất của Bộ Y tế, bắt đầu từ năm 2026, lộ trình miễn viện phí sẽ triển khai theo 3 giai đoạn. Cùng với đó mức đóng BHYT sẽ được điều chỉnh tăng so với quy định hiện hành. Cụ thể, từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, tùy nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Cũng từ thời điểm này, người tham gia BHYT thuộc hộ cận nghèo, người từ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.
Giai đoạn 2026-2027 sẽ nâng mức chi trả BHYT cho thuốc, trang thiết bị và kỹ thuật khám chữa bệnh; đồng thời điều chỉnh mức đóng BHYT từ năm 2027 lên khoảng 5,1%, ngân sách nhà nước hỗ trợ cho nhóm đối tượng chính sách.
Giai đoạn 2028-2030 đặt mục tiêu giảm chi tiền túi xuống dưới 30%, mở rộng danh mục thuốc, thiết bị và kỹ thuật được BHYT thanh toán; thí điểm sàng lọc 2-3 bệnh có chi phí hiệu quả; chi trả dịch vụ phòng bệnh từ quỹ BHYT; nâng tỉ lệ bao phủ lên trên 95% dân số.
Từ năm 2030, tiếp tục tăng mức đóng BHYT lên 5,4% và thử nghiệm BHYT bổ sung, đa dạng gói quyền lợi. Sau năm 2030, hướng tới BHYT toàn dân, miễn viện phí trong phạm vi gói dịch vụ cơ bản và sàng lọc 3-5 bệnh phổ biến. Từ năm 2032, mức đóng BHYT tăng lên 6%. Cùng lúc, hoàn thiện y tế cơ sở và hệ thống thanh toán BHYT thông minh, đa tầng, đa gói quyền lợi.
Ban đầu, mô hình áp dụng tại cơ sở khám chữa bệnh ban đầu, tuyến cơ sở, bao gồm cả bệnh viện công và tư. Việc triển khai sẽ theo lộ trình, có thứ tự ưu tiên, phù hợp với mức đóng, khả năng cân đối Quỹ BHYT và điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
Để triển khai việc khám sức khỏe định kỳ cho người dân ít nhất mỗi năm một lần từ năm 2026, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) cho biết, Bộ Y tế đang chuẩn bị về kỹ thuật, văn bản hướng dẫn đến tổ chức thực hiện. “Chúng ta không kỳ vọng ngay từ 1/1/2026 có thể đi khám ngay được, mà có thời gian trong 1 năm để triển khai chính sách. Đây là chính sách lớn đầu tiên thực hiện trên quy mô toàn quốc, đòi hỏi sự chuẩn bị phải kỹ lưỡng, đủ điều kiện về nguồn lực và nơi triển khai. Bộ Y tế phấn đấu bảo đảm trong năm 2026 thực hiện khám sức khoẻ định kỳ theo lộ trình cho người dân như trong Nghị quyết 72 nêu. Trên cơ sở đó tạo lập được hồ sơ sức khỏe điện tử ban đầu cho người dân”, bà Trang nói.
Theo Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế, Bộ Y tế đang xây dựng gói chỉ tiêu, chỉ số khám sức khỏe định kỳ; xây dựng kế hoạch tổng thể, trong đó có đối tượng khám, các chỉ tiêu khám, phân công trách nhiệm chủ đạo cho chính quyền địa phương tổ chức thực hiện. Tại địa phương sẽ có hướng dẫn phân định rõ khám ở địa chỉ nào, có sự hỗ trợ của y tế tuyến trên cho khám sức khỏe định kỳ ở tuyến xã và một số cấp khám bệnh cơ bản mà người dân đăng ký BHYT ban đầu.
Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế cho biết, gói dịch vụ y tế cơ bản thuộc phạm vi miễn phí sẽ bao gồm danh mục dịch vụ, bệnh, thuốc và thiết bị y tế. Gói này bao phủ các bệnh thông thường, ưu tiên những bệnh cần thiết trước, sau đó mở rộng dần theo yêu cầu chuyên môn, phù hợp với khả năng ngân sách nhà nước, Quỹ BHYT và kết hợp huy động xã hội hóa.
“Chi phí khám miễn phí ước tính dao động trên dưới 300.000 đồng/người tuỳ theo đối tượng khám. Chi phí bước đầu ngân sách sẽ chi trả, người sử dụng lao động sẽ chi phần người lao động đang hưởng cho chính sách này. Lộ trình từng bước Quỹ BHYT sẽ hỗ trợ một phần, trước mắt cho đối tượng học sinh, sinh viên”, bà Trang nói.
Bộ Y tế phấn đấu trong năm 2026 thực hiện khám sức khỏe định kỳ miễn phí theo lộ trình ưu tiên theo Nghị quyết 72
Về quá trình tổ chức triển khai, bà Trang cho rằng, từng tỉnh sẽ ban hành kế hoạch cụ thể tại địa phương để từng bước thực hiện. Khám bệnh miễn phí ở trạm y tế xã sẽ phân luồng vào một vài ngày nhất định và có sự hỗ trợ của y tế tuyến trên. Lịch khám phải tuyên truyền, thông báo rộng rãi cho người dân biết để tránh lãng phí nguồn lực.
Để chi trả kinh phí cho các cơ sở y tế tổ chức khám bệnh miễn phí, theo bà Trang, dự kiến có hai hình thức: Có thể ngân sách nhà nước chi trả trực tiếp cho các cơ sở khám bệnh chữa bệnh, các cơ sở này sẽ dự toán theo phân cấp ngân sách; hoặc nhà nước sẽ chuyển kinh phí vào Quỹ BHYT, khi người dân đến khám sức khỏe định kỳ thì Quỹ BHYT sẽ thanh toán trực tiếp cùng với kinh phí khám bệnh chữa bệnh BHYT hiện hành. Như vậy, sẽ tiết kiệm được khâu tổ chức thực hiện.
“Đây là các kế hoạch Bộ Y tế đang xây dựng và sẽ cố gắng trình Thủ tướng sớm ban hành kế hoạch chung cho toàn quốc. Khi có kế hoạch sẽ công khai sớm để người dân biết, nắm được quyền lợi, nơi khám chữa bệnh và cách thức thực hiện, để người dân đi khám theo đúng phạm vi quyền lợi được hưởng như trong Nghị quyết 72”, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế nhấn mạnh.