Từ năm 2026, người dân được tiêm miễn phí những loại vaccine mới nào?

Đây là chia sẻ của ông Dương Chí Nam, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) bên lề Lễ ra mắt chương trình truyền thông, giáo dục sức khỏe về phòng bệnh bằng vaccine, sinh phẩm giai đoạn 2025-2027 do Cục Phòng bệnh tổ chức vào chiều 11/12.

Theo ông Nam, trước đây, vaccine tiêm chủng chiến dịch hầu như được viện trợ hoặc huy động từ các nhà tài trợ, nhưng Luật Phòng bệnh vừa được Quốc hội thông qua ngày 10/12 sẽ có cơ chế mua vaccine. Tiếp đó sẽ xây dựng Nghị định thi hành Luật và sau khi Nghị định được ban hành sẽ triển khai rộng rãi cơ chế mua sắm.

Ông Nam cũng khẳng định, tiêm chủng đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm ở Việt Nam, đóng góp quan trọng vào thành tựu thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000; loại trừ uốn ván sơ sinh vào năm 2005, giảm rõ rệt tỷ lệ các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Bên cạnh hình thức tiêm chủng bắt buộc hoàn toàn miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng hoặc tiêm chủng chống dịch, người dân còn có thể lựa chọn tiêm chủng dịch vụ theo hình thức trả phí tại các cơ sở đủ điều kiện. Từ đây, người dân được tăng cơ hội tiếp cận với các loại vaccine, sinh phẩm để chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe tốt hơn.

Ông Nam cũng nhấn mạnh, Luật Phòng bệnh năm 2025 vừa được Quốc hội thông qua đã bổ sung một số nội dung mới so với quy định hiện hành về tiêm chủng. Đặc biệt quy định "người dân có quyền được sử dụng và bảo đảm công bằng trong tiếp cận vaccine, sinh phẩm theo từng lứa tuổi, từng đối tượng trong suốt cuộc đời để bảo vệ bản thân và cộng đồng" nhằm thể chế hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị. 

Luật cũng nêu rõ 2 hình thức thực hiện tiêm chủng gồm "tiêm chủng bắt buộc" và "tiêm chủng tự nguyện". Theo đó, chương trình tiêm chủng mở rộng bao gồm tiêm chủng thường xuyên, tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch chủ động và các phương thức tổ chức tiêm chủng khác do Bộ Y tế quyết định.

"Đây là quy định pháp lý quan trọng để các đơn vị, địa phương tổ chức triển khai các chiến dịch phù hợp để phòng bệnh kịp thời, hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới", ông Nam nói.

Hiện nay, trào lưu anti vaccine đang lan tràn trên mạng xã hội, nhiều người học theo và từ chối tiêm vaccine phòng bệnh, dẫn tới nhiều hệ luỵ cho sức khỏe con người. 

Theo ông Nam, để tiếp tục nâng cao nhận thức của cộng đồng về lợi ích của tiêm chủng, đồng thời huy động nguồn lực đầu tư và quan trọng hơn hết là thực hiện kế hoạch tiêm chủng mở rộng giai đoạn 3 năm 2026 - 2028 của Bộ Y tế, lễ phát động với chủ đề “Tiêm chủng cho mọi người” nhằm lan tỏa mạnh mẽ hơn tư duy phòng bệnh từ sớm, giúp người dân hiểu được rằng "tiêm đúng - tiêm đủ - tiêm kịp thời" không chỉ bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, tránh gánh nặng về chi phí y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống, mà còn góp phần ngăn chặn dịch bệnh xảy ra trong cộng đồng.

Chia sẻ thêm, ông Nam cho biết, hiện nay tất cả vaccine tiêm chủng mở rộng đang tiêm miễn phí ưu tiên cho trẻ em và phụ nữ có thai. Các loại vaccine như: Cúm, HPV, phế cầu đã được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng và có lộ trình triển khai, trước mắt triển khai ở quy mô nhỏ (một số tỉnh). 

Cụ thể, vaccine phế cầu tháng 1/2026 sẽ về và triển khai tiêm miễn phí; vaccine HPV năm 2026 triển khai tiêm cho đối tượng ưu tiên; năm 2030 triển khai tiêm miễn phí vaccine cúm. "Năm 2030 chúng tôi sẽ có tổng kết, đánh giá để tiến tới triển khai trên quy mô toàn quốc", ông Nam nói. 

Về một số loại vaccine mới, theo ông Nam, Bộ Y tế vẫn đang nghiên cứu để đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng. Dự kiến sau khi có Nghị định, Chương trình mục tiêu y tế - dân số được thông qua, lúc đó sẽ triển khai đánh giá một số loại vaccine mới, thử nghiệm đạt kết quả tốt ở cộng đồng thì chủ động đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng. Khi đó sẽ tiêm miễn phí cho toàn bộ người dân hoặc nhóm đối tượng. 

Nếu chiến dịch tiêm chủng chủ động trên diện rộng được triển khai, đến năm 2030 đạt tỷ lệ tiêm chủng trên 95%, sẽ dần loại trừ được một số bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng.