Virus Nipah tái xuất tại Ấn Độ, Việt Nam tăng mức cảnh báo

Sáng 27/1, Bộ Y tế thông tin về bệnh do virus Nipah đang bùng phát tại Ấn Độ. Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1 năm nay, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 2 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal.

Đợt bùng phát của virus Nipah tại Ấn Độ đã khiến nhiều người phải cách ly và xét nghiệm. Các ca bệnh ban đầu được phát hiện tại một bệnh viện tư gần Kolkata, với những bệnh nhân đầu tiên có biểu hiện sốt cao và suy hô hấp nặng, buộc phải điều trị tích cực. Hệ thống y tế địa phương đã kích hoạt các biện pháp truy vết tiếp xúc và xét nghiệm diện rộng để kiểm soát nguy cơ lây lan. 

Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).

Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: Đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận đầu tiên trên người tại Bangladesh và sau đó ghi nhận tại Ấn Độ.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah ghi nhận rải rác ca bệnh ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn. Tỷ lệ chết/mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%. Hiện bệnh chưa vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Sau khi virus Nipah bùng phát tại Ấn Độ, nhiều quốc gia châu Á đã nhanh chóng nâng mức cảnh giác.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế cho biết, đến ngày 26/1 chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.

Đồng thời, tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO, các quốc gia trên thế giới để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Thái Lan triển khai sàng lọc y tế tại hai sân bay quốc tế Suvarnabhumi và Don Mueang đối với hành khách đến từ bang West Bengal, đồng thời phát thẻ cảnh báo y tế, khuyến cáo người có triệu chứng nghi nhiễm cần đi khám ngay.

Nepal tăng cường kiểm soát tại sân bay quốc tế và các cửa khẩu giáp Ấn Độ, đặc biệt ở tỉnh Koshi. Trong khi đó, Đài Loan đang xem xét đưa virus Nipah vào danh sách bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo, coi đây là mầm bệnh mới nổi, hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng.

Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết.

Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

 Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).

 Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.