Yêu cầu kiểm tra, chấn chỉnh hiện tượng môi giới mua bán tạng
Sau nhiều phản ánh về môi giới, mua bán tạng trái phép, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế tăng cường kiểm soát quy trình hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người.
Theo Bộ Y tế, thời gian qua, các cơ quan chức năng và phương tiện truyền thông phản ánh phát hiện nhiều đường dây môi giới, mua bán, thậm chí chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người. Các hoạt động này thường kết nối thông qua mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành Y tế và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe, tính mạng người dân.
Để tăng cường quản lý và chấn chỉnh hoạt động hiến, ghép tạng, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn có công văn gửi đến các bệnh viện trên cả nước cùng các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép tạng, yêu cầu thực hiện nghiêm quy định của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cùng các văn bản liên quan.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô, bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu cơ sở y tế sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và Bộ Y tế nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện có thực hiện ghép tạng phải rà soát toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép tạng; kịp thời chấn chỉnh công tác quản lý. Đồng thời, các cơ sở cần thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, thẩm định và xác minh mối quan hệ giữa người hiến và người nhận, đặc biệt trong các trường hợp hiến tạng từ người sống.
Bộ Y tế cũng yêu cầu kiểm tra chặt chẽ hồ sơ hiến và ghép tạng nhằm bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và đầy đủ. Các cơ sở y tế không được thực hiện ghép tạng nếu hồ sơ chưa hoàn thiện hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép.
Bên cạnh đó, các bệnh viện cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt là những người trực tiếp tham gia hoạt động ghép tạng.
Đối với Sở Y tế các tỉnh, thành phố, Bộ yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở y tế trên địa bàn có thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.
Song song với đó, các cơ sở y tế cần đẩy mạnh truyền thông, vận động hiến tạng sau chết não nhằm gia tăng nguồn tạng hiến từ người đã qua đời, từng bước giảm sự phụ thuộc vào nguồn hiến từ người sống.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu môi giới hoặc mua bán tạng, các cơ sở khám chữa bệnh phải báo cáo ngay cho cơ quan quản lý cấp trên và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định.
Hiện cả nước có 31 cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện ghép tạng với hơn 1.000 ca ghép mỗi năm. Tính đến tháng 1/2026, Việt Nam đã thực hiện ghép được 6 loại bộ phận cơ thể người, trong đó ghép thận với 8.904 ca, tiếp theo là ghép gan 754 ca, 126 ca ghép tim và 13 ca ghép phổi, 3 ca ghép chi trên, 2 ca ghép ruột và hàng trăm ca ghép mô (ghép giác mạc, ghép da, tế bào gốc). Năm 2025, Việt Nam cũng xác lập “kỷ lục” mới, đó là lần đầu tiên ghép cùng lúc tim - phổi.